Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektörünü yeniden düzenleyen yönetmeliği yayımladı. Yeni düzenlemeyle hem araç kiralama işletmelerine hem de kiralanan taşıtlara yönelik önemli şartlar getirildi.
Düzenlemenin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanırken, işletmelere yeni şartlara uyum sağlamaları için geçiş süreci tanındı.
Araç kiralamada yetki belgesi zorunlu olacak
Yeni düzenlemeyle ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirildi.
Yetki belgesi almak isteyen işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefiyetinin bulunması gerekecek. İşletme sorumlularının ise en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı aranacak.
Ayrıca kiralama faaliyetlerinin takip edilebilmesi amacıyla 1 Ocak 2027'ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak.
6 yaşından büyük araçlar kiralanamayacak
Yönetmelikle kiralanabilecek araçların teknik özelliklerine de sınır getirildi.
Buna göre klasik taşıtlar hariç olmak üzere:
6 yaşından büyük araçlar kiralanamayacak. 180 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiraya verilemeyecek. Elektrikli araçlarda kilometre sınırı 300 bin kilometre olacak. Zamanında periyodik bakımı yapılmayan araçlar kiralanamayacak. Ağır hasar kaydı bulunan araçların kiralanması yasaklanacak.
Kiralama şirketlerine minimum filo şartı
Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araca sahip olması gerekecek. Bu araçların en az 5'inin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise işletmelerin en az 5 araçlık filoya sahip olması gerekecek. Bunların en az 2'sinin işletme adına tescilli olması istenecek.
Ayrıca bu işletmelerin filolarında, en az biri Türkiye'de üretilmiş olmak üzere en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak.
Depozitoya da sınır getirildi
Yeni düzenlemenin tüketicileri yakından ilgilendiren maddelerinden biri de depozito sınırı oldu.
Buna göre:
1-6 günlük kiralamalarda: En fazla 3 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda: En fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
Ayrıca araç iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye geri ödenmesi gerekecek.
Rezervasyon iptalinde yeni hak
Ön ödemeli rezervasyonlarda, araç teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketiciye rezervasyonunu herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan değiştirme veya iptal etme hakkı tanınacak.
Olağan kullanım nedeniyle oluşan aşınma ve yıpranmalar için ise tüketiciden ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçeyle depozitodan kesinti yapılamayacak.
Sigorta için ek ücret dönemi sona eriyor
İşletmelerin, gerekli durumlarda mevsim şartları ve trafik güvenliği nedeniyle kış lastiği sağlaması zorunlu olacak.
Sigorta güvenceleri de kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanması ek ücret veya başka bir şarta bağlanamayacak.
Ayrıca sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadığı sürece, değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan bedel talep edilemeyecek.
İnternetteki kiralama ilanlarına da denetim
Yeni düzenlemeyle internet siteleri ve ilan platformları da sorumluluk kapsamına alındı.
Platformlar, ilan veren kiralama işletmelerinin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olması ve ilan yayımlaması engellenecek.
Böylece internet üzerinden yapılan araç kiralamalarında kayıt dışı işletmelerin ve tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
İşletmelere uyum için süre verildi
Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
Mevcut işletmelere:
1 Temmuz 2027'ye kadar yetki belgesi alma, 1 Ocak 2028'e kadar asgari araç sayısı ve araç niteliklerine ilişkin şartları karşılama süresi tanınacak.
Yeni düzenlemeyle araç kiralama sektöründe kayıt dışılığın azaltılması, haksız rekabetin önlenmesi, araçların teknik standartlarının yükseltilmesi ve tüketici haklarının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
