Son dönemde bölgede yaşanan savaş ve çatışma haberleri, yetişkinlerin yanı sıra çocukların psikolojisini de olumsuz etkileyebiliyor. Uzmanlar, özellikle televizyon ve sosyal medyada sıkça karşılaşılan savaş görüntülerinin çocuklarda korku, kaygı ve güvensizlik duygularını artırabileceğine dikkat çekiyor.
Medline Adana Hastanesi’nden Psikolog Fulda Karaçiçek, çocukların henüz dünyayı yetişkinler gibi anlamlandırabilecek bilişsel ve duygusal olgunluğa sahip olmadığını belirterek, bu nedenle savaş haberlerinin çocuklar üzerinde daha derin etkiler bırakabileceğini ifade etti.
Çocuklar olayları yetişkinler gibi değerlendiremez
Çocukların izledikleri haberleri yetişkinler gibi analiz edemediklerini belirten Karaçiçek, küçük yaş gruplarında savaşın her yerde olabileceği yönünde bir algı oluşabileceğini söyledi.
Karaçiçek, “Bir haberi izleyen çocuk bunun nerede gerçekleştiğini veya kendisi için gerçek bir tehlike oluşturup oluşturmadığını ayırt etmekte zorlanabilir. Bu durum çocuklarda korku, güvensizlik ve kaygı duygularını artırabilir.” dedi.
Aşırı haber maruziyeti kaygıyı artırabilir
Savaş görüntülerinin tekrar tekrar izlenmesinin çocuklarda yoğun kaygıya neden olabileceğini vurgulayan Karaçiçek, özellikle patlama sesleri, yaralı insanlar ve ağlayan çocuk görüntülerinin çocuklar üzerinde sarsıcı etkiler bırakabileceğini belirtti.
Bu durumun bazı çocuklarda uyku problemleri, kabuslar, huzursuzluk, içe kapanma veya sürekli soru sorma gibi davranış değişikliklerine yol açabileceğini ifade eden Karaçiçek, ebeveynlerin çocukların haber içeriklerine erişimini sınırlandırması gerektiğini söyledi.
Çocukların soruları geçiştirilmemeli
Çocukların gördükleri veya duydukları olaylarla ilgili merak ettikleri soruları genellikle ebeveynlerine yönelttiğini belirten Karaçiçek, bu soruların görmezden gelinmemesi gerektiğini vurguladı.
Karaçiçek, “Çocuğun yaşına uygun, sade ve sakin bir dille açıklama yapılmalı. Gereğinden fazla ayrıntıya girmeden güven verici bir yaklaşım sergilemek çocuğun kaygısını azaltır. Ayrıca çocuğun duygularını ifade etmesine izin vermek ve onu dikkatle dinlemek önemlidir.” diye konuştu.
Ebeveynlerin tutumu çocukları etkiler
Çocukların çoğu zaman anne ve babalarının duygusal tepkilerini gözlemleyerek kendi duygularını şekillendirdiğini ifade eden Karaçiçek, ebeveynlerin sürekli kaygılı veya panik halinde bir tutum sergilemesinin çocukların da benzer şekilde kaygı yaşamasına neden olabileceğini söyledi.
Bu nedenle aile içindeki sohbetlerin sürekli savaş ve olumsuz haberler etrafında dönmemesi gerektiğini belirten Karaçiçek, ebeveynlerin mümkün olduğunca sakin ve güven verici bir tutum sergilemesinin önemine dikkat çekti.
Günlük rutinlerin korunması önemli
Belirsizlik dönemlerinde çocuklar için en güven verici unsurlardan birinin günlük rutinlerin devam etmesi olduğunu belirten Karaçiçek, okula gitmek, oyun oynamak ve aileyle vakit geçirmek gibi alışılmış düzenin korunmasının çocukların kendilerini güvende hissetmelerine yardımcı olduğunu ifade etti.
Karaçiçek, çocukların yaşlarına uygun etkinliklerle meşgul olmalarının, oyun oynamalarının ve sosyal ilişkilerini sürdürmelerinin psikolojik açıdan koruyucu bir etki oluşturduğunu sözlerine ekledi.