Gelişen yapay zeka teknolojileri, siber dolandırıcıların yeni silahı haline geldi. Tanınmış kişilerin isimleri, yüzleri ve sesleri kopyalanarak hazırlanan sahte videolarla internet kullanıcıları ağa düşürülmeye çalışılıyor. Uzmanlar, bu yeni nesil nitelikli dolandırıcılık yöntemine karşı alınması gereken tedbirleri ve hukuki süreçleri detaylarıyla paylaştı.
Casus yazılım ve kimlik hırsızlığı riski
Bilişim Hukuku Derneği Başkanı Kürşat Ergün, hayatın olağan akışına uymayan "kısa zamanda yüksek kazanç" vaatlerine şüpheyle yaklaşılması gerektiğini vurguladı. Vatandaşların bu paylaşımlardaki linklere tıklamaması gerektiğinin altını çizen Ergün, şu uyarılarda bulundu:
-
Erişim Tehlikesi: Paylaşılan linkler aracılığıyla cihazlara casus yazılımlar yüklenebiliyor ve bankacılık uygulamaları başta olmak üzere tüm kişisel veriler risk altına giriyor.
-
Para Gönderimi: Şüpheli hesaplara kesinlikle para gönderilmemeli, gönderilmişse derhal banka ile iletişime geçilerek işlem iptal edilmeye çalışılmalıdır.
-
Hukuki Süreç: Mağdurlar vakit kaybetmeden en yakın cumhuriyet başsavcılığına başvurmalıdır. Sorumlular tespit edildiğinde maddi kayıpların telafisi için tazminat davası açılması mümkündür.
Klasik dolandırıcılığın teknolojik versiyonu
Yöntemin işleyişine değinen Avukat Elvan Kılıç, bu içeriklerin sponsorlu reklam mekanizmalarıyla desteklenen birer sahte haber kurgusu olduğunu belirtti. Ulusal medya markalarının ara yüzlerinin ve televizyon programı formatlarının dahi taklit edildiğini ifade eden Kılıç, "Yapay zeka destekli kripto sistemi veya gizli yatırım fırsatı gibi vaatlerle kişiler sahte platformlara yönlendiriliyor" dedi.
Maddi bir zarar oluşmasa bile kimlik, telefon veya banka bilgilerini bu sitelerle paylaşanların savcılığa ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na (KVKK) bildirimde bulunması gerektiğini söyleyen Kılıç, durumun kayıt altına alınmasının gelecekteki olası riskleri önleyeceğini aktardı.
Sorgulayıcı yaklaşım ve dijital delillerin korunması
Teknolojiyi kullanırken temel kuralın dikkat ve doğrulama olduğunu hatırlatan Avukat Mehmet Fatih Yaşar, deepfake videoların ve taklit seslerin gerçeğinden ayırt edilmesinin giderek zorlaştığını ifade etti. Yaşar, vatandaşların doğruluğundan emin olmadıkları platformlarla hiçbir kişisel veriyi veya şifreyi paylaşmamasının birçok dolandırıcılık olayını tek başına engelleyebilecek en etkili tedbir olduğunu vurguladı.
Yapay zeka kullanılarak işlenen bu suçların Türk Ceza Kanunu kapsamında "nitelikli dolandırıcılık" başta olmak üzere birçok suç tipini oluşturduğunu belirten Avukat Celil Paksoy ise süreçle ilgili kritik bir noktaya değindi:
"Teknolojinin suç işleme aracı olarak kullanılması, failin cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmamakta, aksine kullanılan hilenin niteliği ve planlı hareket edilmesi nedeniyle cezai değerlendirmede ağırlaştırıcı bir unsur olarak dikkate alınabilmektedir. Bu sitelere gelen erişim engeli kararları nedeniyle, delil oluşturabilecek ekran görüntüleri ve dijital materyaller mağdurlar tarafından mutlaka muhafaza altına alınmalıdır."