Türkiye’de sosyal destek politikalarında yeni bir dönemin eşiğine gelindi. Düşük gelirli aileleri kapsayacak Vatandaşlık Maaşı (Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi – GETAD) için yürütülen çalışmalarda sona yaklaşıldı. 2026 yılında pilot uygulamayla hayata geçirilmesi planlanan sistem, gelir seviyesi belirli bir eşiğin altında kalan hanelere gıda, kira ve ısınma desteği sağlamayı hedefliyor.
GETAD 2026’da Pilot İllerde Başlayacak
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ortak çalışmasıyla hazırlanan sistemin, ilk etapta sınırlı sayıda ilde uygulanması planlanıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı açıklamada, pilot uygulamanın 2026’da başlayacağını, 2027 yılında ise sistemin ülke geneline yayılacağını duyurmuştu. Yeni modelin, istihdamdan kopmayı teşvik etmeyen ve kalıcı yoksulluğu azaltmayı amaçlayan bir yapı taşıdığı vurgulanıyor.
Başvuru Süreci Nasıl İşleyecek?
Vatandaşlık maaşı için klasik anlamda bir başvuru sürecinin olup olmayacağı henüz netleşmedi. Sistem, Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) verileriyle entegre çalışacak. Hanelerin gelir durumu, mevcut kamu verileri üzerinden otomatik olarak analiz edilecek. Pilot uygulama tamamlandıktan sonra başvuruların otomatik mi yoksa talep üzerine mi alınacağı kesinleşecek. Başlangıç tarihine ilişkin resmi takvim de bu sürecin ardından açıklanacak.
Vatandaşlık Maaşı Ne Kadar Olacak?
GETAD kapsamında ödenecek vatandaşlık maaşı için tek tip bir rakam belirlenmeyecek. Destek miktarı, hanede kişi başına düşen gelir düzeyi ve bölgesel ihtiyaçlara göre farklılık gösterecek. Özellikle kira bedellerinin yüksek olduğu büyükşehirlerde kira desteği öne çıkarken, soğuk bölgelerde ısınma yardımı daha belirgin olacak. Gıda yardımları da mahalle ve bölge bazlı analizlerle belirlenecek.
Kimler Vatandaşlık Maaşından Yararlanabilecek?
Sistem, geliri belirlenen eşik değerin altında kalan haneleri kapsayacak. Amaç yalnızca mevcut sosyal yardım alanları desteklemek değil, aynı zamanda geçici gelir kaybı yaşayan ve yoksulluk riski altındaki aileleri de koruma altına almak. Yetkililer, GETAD’ın sosyal yardım sisteminde daha adil ve hedefli bir yapı oluşturacağını ifade ediyor.
Yeni Model Sosyal Yardımda Reform Niteliğinde
Vatandaşlık maaşı, mevcut desteklerin yerine geçen bir uygulama değil; aksine tüm yardımları tek çatı altında toplayan tamamlayıcı bir sistem olarak kurgulanıyor. Gelir eşiğinin altında kalan hanelere ihtiyaçları oranında destek sağlanması amaçlanıyor. Böylece hem devlet kaynaklarının daha etkin kullanılması hem de yardımların gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşması hedefleniyor.
