SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı / Çocuk Kardiyolojisi Bilim Dalı’nda görev yapan Uzm. Dr. Ahmet Köse, kalbinde üfürüm duyulan çocukların, bir Çocuk Kardiyolojisi uzmanı tarafından mutlaka muayene edilmesi gerektiğini söyledi. Köse, “Her üfürüm masum değildir. Elektrokardiyografi (EKG) ve ekokardiyografi (EKO) incelemesi ile üfürümün nedeninin belirlenmesi gerekir” dedi.
Normal kalp seslerinin, kalpteki kan akımı ve basınç değişikliklerine yanıt olarak dört ana kapağın kapanmasından kaynaklandığını hatırlatan Dr. Köse, “İlk kalp sesi S1 ‘lup’, ikinci kalp sesi S2 ‘dup’ şeklinde duyulur. Üfürüm ise bu seslerden farklı olarak stetoskopla duyulan, üflemeye benzeyen sestir. Kanın kalp ve damarlar içinde basınçlı akışı sırasında oluşan türbülans nedeniyle meydana gelir” bilgisini paylaştı.
Üfürümlerin masum ve patolojik olarak ikiye ayrıldığını ifade eden Köse, “Çocukların yüzde 50-80’inde hayatlarının bir döneminde masum üfürüm duyulabilir. Bu genellikle çocuk büyüdükçe ve göğüs kafesi kalınlaştıkça kaybolur” dedi. Kalbinde üfürüm sesi duyulan çocukların çoğu zaman belirgin bir şikâyeti olmadığını söyleyen Köse, “Doktor tarafından üfürüm duyulunca aileler haklı olarak endişeleniyor. Ancak yapılan muayene, EKO ve EKG ile üfürümün masum mu yoksa patolojik mi olduğu belirlenir” açıklamasında bulundu.
En sık görülen masum üfürüm tipleri
Uzm. Dr. Ahmet Köse, en sık rastlanan üç masum üfürüm tipini şöyle sıraladı:
- Klasik vibratuar üfürüm (Still üfürümü): Göğüs kemiğinin sol orta kenarında, genellikle 3-6 yaş arasında duyulur.
- Pulmoner ejeksiyon üfürümü: Göğüs kemiğinin sol üst kenarında, özellikle 8-14 yaş arası çocuklarda görülür.
- Yenidoğanın pulmoner akım üfürümü: Yenidoğanlarda duyulur, genellikle 3-6 ay içinde kaybolur.
“Masum üfürümler, kalple ilgili bir şikâyet yoksa ve ailede kalp hastalığı öyküsü bulunmuyorsa tedavi veya efor kısıtlaması gerektirmez” diyen Köse, üfürümün şiddeti veya karakterinde değişiklik olduğunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Patolojik üfürüm belirtilerine dikkat
Dr. Köse, bazı durumlarda üfürümün ciddi kalp sorunlarının habercisi olabileceğine dikkat çekti.
Aşağıdaki belirtilerin varlığında üfürümün patolojik olma olasılığı artıyor:
- Çocuğun çok terlemesi, kilo alamaması, hızlı nefes alıp vermesi, morarma, göğüs ağrısı veya bayılma şikayetleri,
- Akciğer filminde anormal kalp bulguları,
- EKG’de bozukluk,
- Kalbin gevşeme fazında duyulan veya şiddetli (3/6 ve üzeri) üfürümler,
- Deri, dudak veya dilde morarma,
- Nabızlarda düzensizlik ya da zayıflık,
- Ek kalp seslerinin duyulması.
Uzm. Dr. Köse, “Kalpte delik, damar darlığı ya da kapak problemleri gibi nedenlerle oluşan patolojik üfürümler, ayrıntılı kardiyolojik inceleme gerektirir. Tanı konulduktan sonra nedene yönelik tedavi ve takip planlanır, bazı durumlarda efor kısıtlaması gerekebilir” diyerek sözlerini tamamladı.
