Türkiye’de kadınların emeklilik hakkı ve çalışma hayatındaki yeri yeniden gündemde. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, kadın çalışanlar ve ev hanımlarının emeklilik sürecine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunarak doğum borçlanması, prim yükü ve 3600 ek gösterge düzenlemesine dikkat çekti.
Karakaş, kadınların çalışma hayatına katılım oranının düşük olduğunu belirterek, özellikle ev hanımlarına yönelik emeklilik düzenlemeleri ve devlet prim desteği konusunda beklentilerin arttığını ifade etti.
TÜİK Verileri Kadın İstihdamındaki Farkı Ortaya Koydu
Son nüfus verilerini açıklayan TÜİK verilerine göre Türkiye nüfusu 86 milyonu aşarken, bunun yaklaşık yarısını kadınlar oluşturuyor. Ancak iş gücüne katılım oranlarında ciddi fark bulunuyor.
Verilere göre erkeklerde iş gücüne katılım oranı yüzde 70 seviyesindeyken, kadınlarda bu oran yüzde 34,7’de kalıyor. Uzmanlara göre bu tablo, kadınların çalışma hayatına katılımını artıracak teşvik ve düzenlemelerin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Ev Hanımlarına Emeklilik İçin Prim Desteği Beklentisi
Karakaş, ev hanımlarının isteğe bağlı sigorta yoluyla emekli olmasının oldukça zorlaştığını belirtti. Güncel isteğe bağlı sigorta priminin 10 bin TL’nin üzerine çıktığını hatırlatan uzman, düzenli geliri olmayan kadınların bu tutarı karşılamasının neredeyse imkânsız olduğunu ifade etti.
Bu nedenle devlet tarafından prim desteği sağlanması ve bazı mesleklerde yıpranma payı benzeri düzenlemelerin getirilmesi gerektiği yönünde beklentilerin arttığını söyledi.
Doğum Borçlanmasında “Sigorta Öncesi” Şartı Tartışması
Emeklilik sistemindeki en büyük tartışma başlıklarından biri de doğum borçlanması oldu. Karakaş’a göre mevcut uygulamada erkeklerin askerlik borçlanmasını sigorta başlangıcından önce yapabilmesi büyük bir avantaj sağlıyor.
Ancak kadınlarda doğum borçlanması için doğumdan önce sigortalı olma şartı bulunuyor. Uzmanlara göre bu durum kadın çalışanları dezavantajlı konuma düşürüyor ve bu şartın kaldırılması yönünde yoğun talep bulunuyor.
Ev Hanımları İçin SSK Talebi
2008 yılındaki düzenleme öncesinde ev hanımları daha kolay şartlarla emekli olabiliyordu. Ancak yapılan değişiklik sonrası isteğe bağlı sigortalı olan birçok ev hanımı kapsamında Bağ-Kur statüsüne alındı.
Bu durum emeklilik için yaklaşık 1800 gün daha fazla prim ödeme zorunluluğu doğurdu. Bu nedenle ev hanımları yeniden SSK statüsüne geçebilme imkânı talep ediyor.
Kadın Çalışanlar 3600 Ek Göstergeyi Bekliyor
Kamu sektöründe görev yapan birçok kadın çalışan da emeklilik kararını erteliyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri ise uzun süredir gündemde olan 3600 ek gösterge düzenlemesi.
Uzmanlara göre özellikle birinci dereceye yükselen kamu çalışanları için bu düzenleme maaş ve emekli ikramiyesi açısından büyük önem taşıyor.
“Kadınların Ekonomiye Katılımı Hayati Önemde”
İsa Karakaş, Türkiye’de doğum oranlarının düşmesi ve nüfusun giderek yaşlanmasının yeni sosyal politikaları zorunlu hale getirdiğini belirtti.
Karakaş’a göre nüfusun yarısını oluşturan kadınların ekonomik sistem içinde daha aktif yer alması için teşviklerin artırılması gerekiyor. Aksi halde kadınların emeklilik hayallerinin sürekli ertelenmesi yalnızca bireysel değil toplumsal bir kayıp anlamına geliyor.
