Anayasa Mahkemesinin (AYM), 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan boşanılan eşe süresiz nafaka verilmesine ilişkin düzenlemenin iptal kararının gerekçesi Resmi Gazete'de yayımlandı. Yüksek Mahkeme'nin 4 Haziran'daki Genel Kurul gündeminde Antalya 12. Aile Mahkemesinin başvurusu üzerine verdiği iptal hükmüyle ilgili yasal düzenleme yapılması adına tanınan 9 aylık süre bu yayımla birlikte başladı. İptal edilen düzenlemede, evlilik birliğinin sona ermesiyle yoksulluğa düşecek taraf lehine geçimini sağlamak amacıyla süre sınırlaması olmaksızın yoksulluk nafakasına hükmedilmesine imkan tanındığı belirtildi.
"Taraflar arasındaki menfaatler dengelenmeli"
Kararda, bunun nafaka borçlusu tarafa süresiz olarak mali nitelikte ödeme yükümlülüğü getirdiği kaydedilerek, tarafların karşılıklı menfaatlerinin devletin pozitif yükümlülüğü çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Yapılacak düzenlemelerin her iki tarafın menfaatlerini mümkün olduğunca dengelemesi ve taraflardan biri aleyhine ölçüsüz sonuçlara neden olmaması gerektiği vurgulandı. Menfaatler arasındaki makul dengenin bozulmasının taraflardan biri aleyhine aşırı külfet yükleyebileceği ve bunun pozitif yükümlülüklere aykırılık oluşturabileceği aktarıldı.
Hakime takdir yetkisi tanınması vurgusu
Kararda, boşanmada evliliğin süresi, eşlerin yaşı, sağlık durumu, ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma hayatına katılma imkanının bulunup bulunmadığı gibi birçok ölçütün dikkate alınması gerektiği bildirildi. Yoksulluk nafakasının durumun gerektirdiği ölçüde belirli bir süreyle sınırlandırılabileceği, bazı durumlarda ise koşulların varlığı halinde sürenin uzatılabileceği ifade edildi. Çatışan çıkarlar arasında dengenin kurulabilmesi için yargılamayı yapan hakime, evliliğin süresi, nafaka alacaklısının yaşı, eğitim ve sağlık durumu ile ekonomik ihtiyaçlarını dikkate alarak somut olayın şartları içinde belirleme yetkisi tanınmasının kaçınılmaz olduğu kaydedildi.
