Akdeniz kıyılarında bu yaz görülen plastik ve mikroplastik atıkların ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı denetimlerini sıklaştırdı. Adana’daki tarımsal drenaj kanallarında gözlenen mikroplastik yoğunluğu üzerine bölgede inceleme ve numune alma çalışması gerçekleştirildi.
Bakanlık, 1 Temmuz’dan itibaren Adana, Antalya, Gaziantep, Hatay, Mersin ve Muğla’da atık su arıtma ve plastik geri dönüşüm tesislerine yönelik toplam 604 denetim gerçekleştirdi. Denetimler sonucunda 52 tesise 118 milyon 211 bin 499 TL idari para cezası uygulanırken, 19 tesis faaliyetten men edildi.
Adana’daki kanallarda mikroplastik yoğunluğu
Adana’nın merkez Seyhan ilçesine bağlı Gölbaşı Mahallesi’nde bulunan drenaj kanallarının birleşim noktasındaki mikroplastik yoğunluğu dikkat çekti.
Kanallardaki plastik parçacıkların akıntıyla taşınarak Seyhan Nehri üzerinden Akdeniz’e ulaşabileceği değerlendirilirken, Bakanlık ekipleri kirliliğin kaynağı ve yoğunluğunun belirlenmesi amacıyla bölgede çalışma yaptı.
Bakanlık ekipleri sudan numune aldı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürü Fatih Ekmekci de bölgeye gelerek incelemelerde bulundu.
Ekipler kanallardan su numuneleri alırken, mobil atık su laboratuvarıyla da analiz gerçekleştirileceği belirtildi. Yapılacak incelemelerle sudaki mikroplastik yoğunluğunun belirlenmesi hedefleniyor.
Türkiye genelinde 43 bin 96 denetim
Plastik ve geri dönüşüm tesislerine yönelik denetimlerin sürdüğünü belirten Ekmekci, 2021 yılından bu yana Türkiye genelinde 43 bin 96 denetim gerçekleştirildiğini söyledi.
Ekmekci, “2 bin 866 denetim sonucunda 2 milyar 300 milyon TL ceza yazdık, 322 faaliyeti de durdurduk” dedi.
“52 tesise 118 milyon TL ceza kestik”
Akdeniz’e ulaşan akarsuların bulunduğu bölgelerde denetimlerin yoğunlaştırıldığını belirten Ekmekci, “1 Temmuz itibarıyla 604 denetim gerçekleştirdik. 52 tesise 118 milyon 211 bin 499 TL ceza kestik. 19 tesisi faaliyetten men ettik” ifadelerini kullandı.
Adana’daki denetimlerin sonuçlarını da paylaşan Ekmekci, “Adana bazında değerlendirecek olursak 105 tesisle ilgili çalışma yaptık. 11 tesise işlem uyguladık, 11 tesise 25 milyon 850 bin lira ceza kestik. 5 tesisi faaliyetten men ettik” diye konuştu.
“Plastikler arıtılmadan doğaya bırakılırsa denize ulaşacak”
Drenaj kanallarındaki yüzeysel mikroplastik kirliliğine dikkat çeken Ekmekci, atık su ve kanalizasyon altyapısının düzenli işletilmesinin önemini vurguladı.
Ekmekci, “Burada bir gerçeklikle yüzleşmemiz gerekiyor. Yerel yönetimler bu anlamda atık su ve kanalizasyon hattıyla ilgili çalışmalarını düzenli bir şekilde uygulamazsa, atık su arıtma tesisleri düzenli çalışmazsa ve by-pass niteliğinde plastikler arıtılmadan doğaya bırakılırsa sonuç şu an gördüğünüz üzere bu şekilde denize ulaşacak şekilde ilerliyor” dedi.
“Kanallarda biriken mikroplastikler harekete geçti”
Bu yılki yağışların mikroplastiklerin taşınmasında etkili olduğunu belirten Ekmekci, kanallarda biriken atıkların yoğun suyla birlikte kütlesel olarak hareket ettiğini söyledi.
Ekmekci, “Bu yıl yağışların da fazla olması nedeniyle kanallarda biriken mikroplastikler suyun yoğunluğuyla birlikte kütlesel olarak harekete geçti. Bu, bizim tabir ettiğimiz şekilde bir nevi kusma. Bir şekilde Akdeniz’e ilk defa tüm bu kirlilik kusmuş oldu” ifadelerini kullandı.
ODTÜ ile Akdeniz’de mikroplastik araştırması
Türkiye genelinde 428 noktada deniz izleme çalışması yürütüldüğünü aktaran Ekmekci, Akdeniz’de ise 10 sabit noktada mikroplastik ve plastik atıkların takip edildiğini açıkladı.
Ekmekci, “Taşucu Limanı’ndan Antalya’ya kadar halihazırda bu işi verdiğimiz yüklenici ODTÜ ile birlikte konuyu çalışıyoruz. ODTÜ’nün gemisi Bakanlıkla birlikte bu çalışmaları yürütüyor” dedi.
ODTÜ tarafından gerçekleştirilen ilk tespitlerde Taşucu Limanı ile Antalya kıyıları arasındaki hatta yüzeysel mikroplastik kirliliğine rastlandığını aktaran Ekmekci, kirliliğin mevsim şartlarıyla bağlantısının da araştırıldığını kaydetti.
“Gerekli olursa kapatırız”
Çevre kirliliğine neden olan işletmelere karşı yaptırımların süreceğini vurgulayan Ekmekci, denetimler konusunda taviz verilmeyeceğini söyledi.
Ekmekci, “Çevreyi kirleten, havayı, suyu ve Mavi Vatanımızı kirleten hiçbir kişiye, hiçbir kuruma müsaade etmeyeceğiz, müsamaha göstermeyeceğiz. Çevre Kanunu’nun bize vermiş olduğu yetkiyi en iyi şekilde kullanacağız. Gerekli olursa kapatırız” diye konuştu.
“Çukurova tarım bölgesi, en büyük sıkıntımız bu”
Mikroplastik kirliliğinin tarımsal sulama açısından oluşturabileceği risklere de değinen Ekmekci, Adana’daki kanalların esasen drenaj amacıyla kullanılması gerektiğine dikkat çekti.
“Her şeyin fazlası zarar. Bunların hepsinin limitleri var” diyen Ekmekci, “Şu an Çukurova tarım bölgesi. Bu kanallar aslında normalde drenaj kanalı. Yani burada biz bu kanallara şu an kanalizasyon vazifesi yüklemiş durumdayız. Aslında bizim en büyük sıkıntımız bu” ifadelerini kullandı.
Katı atıklar için uyarı
Yerel idarelerin atık su, kanalizasyon ve katı atık yönetimine ilişkin görevlerini düzenli şekilde yerine getirmesi gerektiğini belirten Ekmekci, çevreye gelişigüzel bırakılan atıkların zaman içerisinde kanallara karıştığına dikkat çekti.
Arıtma tesislerinin düzenli çalıştırılması ve katı atıkların toplanmasının önemini vurgulayan Ekmekci, özellikle tarımsal üretimin yoğun olduğu Çukurova’da kirliliğin önüne geçilmesi gerektiğini söyledi.
Söz konusu drenaj hatlarının DSİ Genel Müdürlüğü tarafından kullanılan sistem içerisinde bulunduğunu belirten Ekmekci, kanallardaki kirliliğin tarımsal faaliyetler açısından da dikkate alınması ve çalışmaların kesintisiz sürdürülmesi gerektiğini kaydetti.
