Türkiye’nin uzay ve havacılık alanındaki küresel rekabet gücünün artırılması, hava yolu ulaşımında güvenli, konforlu ve çevreye duyarlı hizmetlerin geliştirilmesi amacıyla önemli bir bütçe planlaması yapıldı. 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bütçe Gerekçesi’ne göre, bu yıl 8 milyar 729 milyon 2 bin lira olan program ödeneğinin, 2027’de yüzde 181,7 oranında artırılarak 24 milyar 587 milyon 454 bin liraya çıkarılması öngörülüyor.
Uzay ve havacılık faaliyetleri için ayrılması planlanan kaynağın 2028’de 30 milyar 597 milyon 399 bin liraya, 2029’da ise 36 milyar 953 milyon 579 bin liraya yükselmesi bekleniyor. Böylece gelecek üç yıllık dönemde program kapsamında kullanılacak toplam ödeneğin 92 milyar 138 milyon 432 bin liraya ulaşması hedefleniyor.
Havacılıkta ulaşım kapasitesi artırılacak
Bütçe planlamasında hava yolu taşımacılığı tesislerinin inşası, işletilmesi ve hizmetlerin geliştirilmesi için 2027 yılında 18 milyar 713 milyon 651 bin lira kaynak ayrılması öngörülüyor. Bu tutarın 2028’de 23 milyar 860 milyon 234 bin liraya, 2029’da ise 29 milyar 573 milyon 297 bin liraya çıkarılması planlanıyor.
Programın performans hedefleri arasında havalimanlarında direkt transit yolcular da dahil olmak üzere toplam yolcu sayısının artırılması da yer alıyor. Buna göre havalimanlarındaki toplam yolcu sayısının 2027’de 272 milyona, 2028’de 282 milyona, 2029’da ise 291 milyona yükseltilmesi hedefleniyor.
Uzay teknolojilerinde yerli üretim desteklenecek
Millî Uzay Programı kapsamında teknoloji üretme kabiliyetinin artırılması, kritik ve yüksek katma değerli uzay teknolojilerinin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi planlanıyor. Yerli üretim kapasitesini güçlendirecek araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi, araştırma, test ve doğrulama altyapılarının geliştirilmesi de hedefler arasında bulunuyor.
Türkiye, son yıllarda yer gözlem ve haberleşme uydularından insanlı bilim misyonlarına kadar birçok projeyi hayata geçirdi. İMECE uydusuyla metre altı çözünürlüklü yer gözlem kabiliyeti kazanan Türkiye, ilk yerli ve millî haberleşme uydusu Türksat 6A’yı da hizmete aldı. Yeni nesil haberleşme uydusu Türksat 7A’ya yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
İnsanlı bilim misyonları sürüyor
Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında Alper Gezeravcı, 2024 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 13 bilimsel deney gerçekleştirdi. Tuva Cihangir Atasever ise aynı yıl gerçekleştirdiği yörünge altı araştırma uçuşunda 7 deneyi tamamladı.
Türkiye ayrıca 5-9 Ekim 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ne ev sahipliği yaptı. Uluslararası Uzay Kongresi, uzay ajansları, bilim insanları ve sektör temsilcilerini bir araya getirdi.
Ay görevi için hazırlıklar devam ediyor
Türkiye’nin uzay alanındaki önemli hedeflerinden biri olan Ay Araştırma Programı kapsamında ilk derin uzay görevi için hazırlıklar sürüyor. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı. Yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip araç için sistem seviyesinde çevresel testler yürütülüyor.
2027 yılında fırlatılması hedeflenen araçla Ay yörüngesinden görüntü ve bilimsel veri toplanması planlanıyor. Görev kapsamında yerli hibrit itki sisteminin derin uzayda çalıştırılması ve geliştirilen teknolojilerin uzay koşullarında test edilmesi amaçlanıyor.
Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda Somali’de uzay limanı kurulmasına yönelik proje için de çalışmalar devam ediyor.
