Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 yılına ilişkin Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi verileri yayımlandı. Rakamlar, Türkiye’de yaşam maliyetleri arasındaki farkın giderek derinleştiğini ortaya koydu. İstanbul zirvede yer alırken, Güneydoğu Anadolu’daki iller en düşük fiyat düzeyiyle dikkat çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi (SGP) sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, Türk lirasının satın alma gücünün bölgeler arasında ciddi farklılıklar gösterdiğini net biçimde ortaya koydu.
Fiyat düzeyi endeksi sonuçlarına göre Türkiye genelinde en pahalı bölge, 112,6 puanla İstanbul (TR10) oldu. Bu sonuç, İstanbul’daki fiyatların Türkiye ortalamasının yüzde 12,6 üzerinde seyrettiğini gösterdi.
Buna karşılık, Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt illerini kapsayan TRC3 bölgesi 91,5 puanla Türkiye’nin en ucuz bölgesi olarak kayıtlara geçti. TRC3’te fiyatların ülke ortalamasına göre yüzde 8,5 daha düşük olduğu belirlendi.
FİYAT MAKASI AÇILIYOR
TÜİK’in açıkladığı veriler, Türkiye’de yaşam maliyetleri arasındaki farkın yalnızca büyükşehir–taşra ayrımıyla sınırlı olmadığını, bölgesel düzeyde ciddi bir fiyat makasının oluştuğunu ortaya koydu.
İstanbul, özellikle barınma, sağlık ve eğitim gibi temel harcama kalemlerinde ülke genelinden açık ara ayrışırken; Güneydoğu Anadolu’daki iller, daha düşük fiyat düzeyiyle dikkat çekti.
Uzmanlara göre bu tablo, gelir düzeyi yüksek olsa dahi büyükşehirlerde yaşam maliyetlerinin maaş artışlarının önüne geçtiğini gösteriyor.
AYNI GELİR, FARKLI HAYAT
Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi, aynı gelirle farklı şehirlerde nasıl bir yaşam sürdürülebileceğini ölçmesi açısından kritik önem taşıyor. TÜİK verileri, aynı maaşı alan iki kişinin İstanbul ile Güneydoğu Anadolu arasında çok farklı yaşam koşullarıyla karşılaştığını ortaya koydu.
İstanbul’da gelirlerin önemli bir bölümü zorunlu harcamalara giderken, daha düşük fiyat düzeyine sahip bölgelerde hane halklarının aynı gelirle daha fazla mal ve hizmete erişebildiği görülüyor.
BÜYÜKŞEHİRLERDE GEÇİM BASKISI ARTIYOR
Veriler, özellikle büyükşehirlerde yaşayan vatandaşların artan yaşam maliyetleri nedeniyle ciddi bir geçim baskısı altında olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Konut fiyatları, kira giderleri ve temel hizmet maliyetlerinin yükselmesi, İstanbul gibi metropollerde yaşamayı her geçen yıl daha da zorlaştırıyor.
Ekonomistler, bölgesel fiyat farklarının uzun vadede iç göç hareketlerini, istihdam tercihlerini ve sosyal dengeyi etkileyeceği uyarısında bulunuyor.
UZMANLARDAN UYARI: BÖLGESEL EŞİTSİZLİK DERİNLEŞEBİLİR
Ekonomi uzmanlarına göre Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi sonuçları, yalnızca fiyat farklarını değil, aynı zamanda bölgesel refah dengesizliğini de ortaya koyuyor.
Uzmanlar, fiyat düzeyi yüksek bölgelerde gelir artırıcı ve maliyet düşürücü politikaların önemine dikkat çekerken; düşük fiyat düzeyine sahip bölgelerde ise üretim ve istihdamın desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.
TÜİK verileri, Türkiye ekonomisinde bölgesel eşitsizlik tartışmalarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
