Adana'da meydana gelen son sarsıntının ardından kentteki afet hazırlıkları ve yapı güvenliği şehir gündeminin ilk sırasında yer aldı. Şehirde kentsel dönüşüm çalışmaları devam ederken çalışmaların hızı risk karşısında hızı kamuoyunda soru işaretlerine yol açıyor.
KENTSEL DÖNÜŞÜMDE AGRESİF TAKVİM DÖNEMİ
Deprem riskine karşı yürütülen kentsel dönüşüm projeleri, daha hızlı sonuç almak adına yeni bir planlamaya taşındı. Seyhan ilçesindeki Barbaros ve Bey mahallelerinde ada bazlı dönüşüm modeli uygulanırken, Şehit Erkut Akbay Mahallesi'nde ise ikinci etap yıkım çalışmaları yürütülüyor. Riskli yapıların sistem dışına çıkarılması amacıyla kent genelinde "boşalt-yık-yeniden yap" modeli üzerinden ilerleniyor.
Çukurova bölgesindeki eski siteler için ise yerinde dönüşüm modeli ön plana çıkıyor. Yüksek nüfus ve yoğun yapılaşma nedeniyle sürecin etap etap ilerletilmesi planlanıyor. Ancak inşaat sektörü temsilcileri ve mühendisler, mevcut ekonomik koşulların dönüşüm hızını hedeflenen seviyenin altında bıraktığını vurguluyor. Özellikle 1999 yönetmeliği öncesinde inşa edilen ve güncel zemin etüdü bulunmayan çok sayıda bina aktif olarak kullanılmaya devam ediyor.
ALÜVYON ZEMİN VE SIVILAŞMA EN BÜYÜK TEHDİT
Kentteki afet riskinin yalnızca bilinen fay hatlarıyla sınırlı olmadığı jeoloji uzmanları tarafından sıkça hatırlatılıyor. Seyhan ve Yüreğir ilçelerinin üzerinde kurulduğu alüvyon zemin yapısı, olası büyük bir sarsıntıda sıvılaşma tehlikesini artırıyor. Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu bu bölgelerde zemin dayanımının düşmesi, bina hasarlarını doğrudan tetikliyor.
Uzmanların değerlendirmelerine göre, Cebeli Reşad ve Misis formasyonlarının bulunduğu bölgeler çok daha sağlam bir zemin karakteri taşıyor. Buna karşın ovanın geniş kesimlerinde zemin büyütmesi etkisi ciddi bir risk unsuru olarak varlığını koruyor. Saimbeyli ve Savrun fay zonlarındaki hareketlilik yakından takip edilirken, dönüşüm süreçlerinde bina yenilemenin yanı sıra zemin-bina uyumunun da temel kriter yapılması gerektiği ifade ediliyor.
KURUMSAL KAPASİTE ARTIRILIYOR AMA SÜREÇ YAVAŞ İLERLİYOR
6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli yaşanan depremlerin ardından afet hazırlık çalışmaları hız kazandı. Çukurova'da faaliyete geçen Afet İşleri Müdürlüğü, risk haritaları ve acil müdahale senaryoları üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda ilçe bazında toplanma alanları, lojistik planlama ve kriz koordinasyon altyapısı yapılandırılıyor.
Yapılan afet hazırlıklarına karşın şehirde pek çok depremden zarar gören bina bulunuyor. Kentsel dönüşüm çalışmaları pek çok hukuki ve bürokratik engelle karşı karşıya geliyor. Özellikle yaşanan kaynak sorunları şehirdeki dönüşüm projelerinin sekteye uğramasına neden oluyor.
Şehir plancıları; ulaşım altyapısı, acil tahliye yolları ve sosyal hazırlık gibi başlıklar tamamlanmadan Adana için "tam anlamıyla hazır bir kent" tanımı yapmanın erken olduğunu belirtiyor.
