TBMM'den geçen yasa ile engelli bireyler için tanınan ÖTV muafiyetli araç alma hakkının detaylarına baktığımızda çok önemli değişiklikler hayata geçmiş oldu. Yıllardır uygulanan bu sistemde temel haklar korundu ancak satış süreleri, bekleme takvimleri ve yerlilik şartı yeniden belirlendi. Artık ÖTV muafiyetiyle sıfır otomobil alan kişiler, satış ve yeniden alım işlemlerinde yepyeni bir kurallar zincirine tabi olacak. Düzenlemenin en çok dikkat çeken tarafı ise araçların cezasız elden çıkarılma süresiyle yeniden ÖTV'siz araç alma hakkı kazanma dönemi arasındaki fark oldu. Yapılan bu büyük değişikliklerin ardından "2026 engelli araç üst limiti", "ÖTV'siz araç satış şartları" ve "Yüzde 40 yerlilik şartı olan araçlar" gibi anahtar kelimeler internette zirveye yerleşmiş durumda.
ÖTV'SİZ ARAÇ SATIŞINDA 5 VE 10 YIL KURALI NEDİR?
2026 yılı için belirlenen yeni yasayla birlikte ÖTV ödemeden alınan araçların satışı için beklenen 5 yıl kuralı aynen korundu. Engelli kişiler, aldıkları aracı 5 yıl dolduktan sonra herhangi bir ceza ödemeden rahatlıkla satabilecek. Fakat asıl sürpriz değişiklik ise yeniden alım sürecinde başlıyor. ÖTV'siz alınan aracı sattıktan sonra yeniden ÖTV'siz sıfır araç almak isteyen kişilerin tam 10 yıl beklemesi gerekecek. Aracı satmayıp elinde bekletenler için ise genel sistemdeki 10 yılda bir ÖTV'siz araç alma hakkı devam edecek.
ÖTV'siz araç alım sistemin nasıl işleyeceğini bir örnekle açıklamak gerekirse; Nisan 2025 tarihinde ÖTV muafiyetiyle araç alan bir vatandaş, bu aracı Nisan 2030'da hiçbir ceza ödemeden satacak. Fakat bu tarz satışların ardından tekrar ÖTV muafiyetinden yararlanıp sıfır araç almak isterse, Nisan 2035 yılına kadar bekleyecek.
2026 YILI ÖTV MUAFİYETLİ ARAÇ ÜST LİMİTİ NE KADAR OLDU?
TBMM'deki düzenleme sadece süreleri değil, tavan fiyat sınırlarını da güncelledi. Yeniden değerleme oranlarının netleşmesiyle birlikte önümüzdeki yılın limitleri de ortaya çıktı. 2025 yılı için 2 milyon 290 bin 200 TL olarak uygulanan üst limit, 2026 yılı itibarıyla 2 milyon 873 bin 972 TL'ye yükseldi. Vatandaşların bu haktan yararlanabilmesi için seçecekleri aracın fiyatının bu üst limiti aşmaması ve en az yüzde 40 yerlilik şartını karşılaması gerekiyor.
KİMLER ÖTV'SİZ ARAÇ ALABİLİR, ŞARTLAR NELER?
- ÖTV'siz yeni sistemde hak sahiplerinin kapsamı engel oranına ve rapor detaylarına göre net bir şekilde çizildi:
- Yüzde 90 ve üzeri engeli bulunan kişiler ÖTV muafiyetinden doğrudan faydalanacaktır.
- Ortopedik engeli bulunan kişiler için ise yüzde 40 ve üzeri engel oranı şartı aranıyor.
- Bu kampanyanın genişletilmesi, özellikle sürücü belgesi alamayan ortopedik engelliler için yepyeni bir hak alanı yarattı.
Yüzde 90'ın altındaki engellilerde oran değil, sağlık raporundaki ifadeler belirleyici olacak. Raporda "hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanması gerekir" ibaresi yer alıyorsa, engellilik oranı yüzde 40 ile yüzde 80 arasında olsa dahi ÖTV muafiyeti hakkı doğacak.
ÖZEL TERTİBAT ŞARTLARI NELERİ KAPSIYOR?
ÖTV muafiyetiyle araç alan kişinin engel durumuna göre özel donanım yapılması zorunlu hale gelebiliyor. Bu şartlar kapsamında gaz, fren ve debriyaj sistemlerinde çeşitli düzenlemeler yapılacak. Ayrıca ise aracın vites kolunun direksiyona uyarlanması veya sağ-sol uzuv kısıtlamalarına göre mekanik düzenekler eklenecek. Alınan araç otomatik vitesli bile olsa kişinin sağlık raporundaki gereksinimlere göre bu tertibatının yapılması mecburi tutuluyor.
YÜZDE 90 VE ÜZERİ ENGELLİLERDE KULLANIM VE VASİ KARARI NASIL İŞLİYOR?
Yüzde 90 ve üzeri engellilerin, aldıkları aracı bizzat kullanma zorunluluğu bulunmuyor. Kendi işlerini göremeyecek durumda olan veya akıl sağlığı yerinde olmayan bireyler için araç alım süreci, mahkeme tarafından atanan vasi kararıyla yapılacak. Ayrıca 18 yaşından küçük engelli bireyler adına da anne, baba veya vasileri aracı satın alabilecek.
YÜZDE 40 YERLİLİK ŞARTINA UYAN VE ÖTV'SİZ ALINABİLECEK ARAÇLAR HANGİLERİ?
Yasada altı çizilen "yüzde 40 yerlilik" zorunluluğu, alınabilecek marka ve modellerin listesini de belirledi. Türkiye'de üretilen veya yerlilik şartını sağlayan popüler modeller engelli vatandaşların tercihine sunuldu. Bu kapsama giren araçlar arasında Togg T10X, Togg T10F, Fiat Egea, Renault Clio, Renault Megane Sedan, Dacia Duster, Toyota Corolla, Hyundai i20 ve Hyundai Bayon gibi sevilen modeller yer aldı.
YENİ ÖTV DÜZENLEMESİNİN AMACI NEDİR?
Meclis'ten geçen bu yeni kuralların ana hedefi, hakkın gerçekten ihtiyaç sahipleri tarafından kullanılmasını sağlamak. Hem 10 yıl kuralının getirilmesi, hem de yerlilik şartının keskin bir şekilde vurgulanmasıyla birlikte, geçmiş yıllarda zaman zaman gündeme gelen ÖTV muafiyeti suistimallerinin tamamen önüne geçilmesi planlandı.
