CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, Adana, Mersin ve Hatay başta olmak üzere Çukurova Bölgesi'nde narenciye üreticilerinin artan maliyetler ve düşen ürün fiyatları nedeniyle ekonomik sıkıntı yaşadığını belirtti. Üreticilerin ürünlerini maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını savunan Şevkin, hükümete acil destek çağrısında bulundu.
Narenciye üretiminin Türkiye tarımı açısından önemine dikkat çeken Şevkin, limon ve mandalina fiyatlarının üreticiyi zor durumda bıraktığını, ihracatta yaşanan lojistik sorunların da maliyetleri artırdığını ifade etti.
“Limon bahçede 5 lira, markette 30-40 lira”
Narenciye üretiminde maliyetlerin kilogram başına 20 lirayı aştığını belirten Şevkin, dönüm başına üretim giderinin ise 15 bin liraya ulaştığını söyledi.
Mazot, gübre, elektrik ve zirai ilaç fiyatlarındaki artışa rağmen üreticinin ürününü değerinde satamadığını savunan Şevkin, şöyle konuştu:
“Sezon başında 8-12 lira olan limonun kilogram fiyatı bahçede 5 liraya, erkenci mandalinanın fiyatı ise 5-7 liraya kadar geriledi. Hatta bazı türlerde 2 liranın altına düştü.”
Bahçede 5 liraya satılan limonun market ve pazarlarda 30-40 liraya ulaştığını öne süren Şevkin, üreticinin düşük fiyatlardan, tüketicinin ise yüksek fiyatlardan olumsuz etkilendiğini dile getirdi.
“İşçi yevmiyesini bile karşılamıyor”
Narenciye üreticilerinin hasat maliyetlerini karşılamakta zorlandığını belirten Şevkin, bazı üreticilerin ürünlerini toplamadan dalında bırakmak zorunda kaldığını söyledi.
Çukurova'da narenciye yetiştiriciliğinin uzun yıllar emek ve yatırım gerektirdiğini hatırlatan Şevkin, üreticilerin artan giderler karşısında desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Şevkin, “Üretici satamıyor, vatandaş alamıyor. Narenciye üreticimiz Adana'da kan ağlıyor. Bölgemizde, Çukurova'mızda kan ağlıyor” ifadelerini kullandı.
Mersin Limanı'ndaki maliyetleri gündeme getirdi
Narenciye ihracatında yaşanan sorunlara da değinen Şevkin, Mersin Limanı'ndaki ücretlendirme politikalarını eleştirdi.
Liman hizmetlerinde indirme, bindirme, forklift ve konteyner kiralama gibi çok sayıda işlem için dolar üzerinden ücret alındığını belirten Şevkin, bu uygulamaların ihracatçılara ek maliyet getirdiğini savundu.
Mersin Deniz Ticaret Odasının görüşünün alınmadığını öne süren Şevkin, limandaki ücretlendirme politikalarının yeniden değerlendirilmesini istedi.
“3 bin dolarlık sevkiyat 10 bin dolara çıkıyor”
Karadeniz'deki gemi trafiğinde yaşanan aksaklıkların narenciye ihracatını olumsuz etkilediğini belirten Şevkin, deniz yoluyla yaklaşık 3 bin dolara gerçekleştirilebilecek sevkiyatın kara yoluyla 9-10 bin dolara ulaştığını ileri sürdü.
Artan lojistik maliyetlerin üreticinin gelirini azalttığını savunan Şevkin, ihracatın aksaması nedeniyle iç piyasadaki fiyat baskısının da arttığını ifade etti.
“Besici ineğini kesti, şimdi narenciyeci ağacını kesiyor”
Hayvancılık sektöründe yaşanan sorunlarla narenciye üreticilerinin karşılaştığı sıkıntılar arasında benzerlik kuran Şevkin, zarar eden çiftçilerin üretimden uzaklaşma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Şevkin, “Besici ineğini kesti, şimdi narenciyeci ağacını kesiyor” diyerek bazı üreticilerin yıllardır emek verdikleri narenciye ağaçlarını sökmek zorunda kaldığını savundu.
Üretimin sürdürülebilmesi için maliyetleri karşılayacak desteklerin sağlanması gerektiğini vurguladı.
Narenciye üreticileri için 5 bin TL destek istedi
Yaşanan sorunlara yönelik çözüm önerilerini de paylaşan Şevkin, narenciye üreticilerine ton başına en az 5 bin TL doğrudan destek verilmesi çağrısında bulundu.
Çiftçilerin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçlarının en az iki yıl süreyle faizsiz ertelenmesini isteyen Şevkin, iç tüketimin artırılması amacıyla okullarda, kamu kurumlarında ve fabrikalarda narenciye ile narenciye suyu tüketiminin teşvik edilmesini önerdi.
Hatay-Erzin-Dörtyol demiryolu önerisi
İhracatta alternatif ulaşım güzergâhlarının geliştirilmesi gerektiğini belirten Şevkin, Karadeniz hattındaki lojistik sorunlara karşı Hatay, Erzin ve Dörtyol güzergâhlarında demiryolu taşımacılığının devreye alınmasını istedi.
Çin, Uzak Doğu ve Orta Doğu pazarlarında yeni ihracat imkânlarının araştırılması gerektiğini ifade eden Şevkin, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için çiftçilere yönelik desteklerin artırılması çağrısını yineledi.
