Yeni Parti Adana Milletvekili Orhan Sümer, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda, Et ve Süt Kurumunun (ESK) 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin Sayıştay denetim raporları üzerinden ithalat politikalarını gündeme taşıdı.
Kurumun yurt dışından yaptığı karkas et ve kasaplık hayvan alımlarına dikkat çeken Sümer, ithalata dayalı politikaların yerli hayvancılık üzerindeki etkilerinin araştırılması gerektiğini belirtti. Sümer, kurumun kârlılığının tek başına başarı ölçütü olamayacağını vurgulayarak hem üreticinin hem de tüketicinin korunması çağrısında bulundu.
“Kurumun başarısı sadece bilançoyla ölçülmez”
Et ve Süt Kurumunun mali verilerini değerlendiren Sümer, kurumun kâr açıklamasına rağmen üreticilerin maliyet baskısıyla, tüketicilerin ise yüksek et fiyatlarıyla karşı karşıya olduğunu savundu.
Sümer, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Et ve Süt Kurumunun başarısı sadece bilançoda ölçülmez. Eğer kurum 11 milyar lira kâr ediyor ama üretici hayvanını maliyetine satmak zorunda kalıyorsa, tüketicimiz de eti pahalı almaya devam ediyorsa burada demek ki yanlış politika var.”
Kurumun açıkladığı kârın ne kadarının normal ticari faaliyetlerden, ne kadarının kamu adına yürütülen ithalat ve piyasa düzenleme faaliyetlerinden kaynaklandığının açıklanmasını isteyen Sümer, yerli üretimi artırmaya yönelik bir yol haritası bulunup bulunmadığını sordu.
Yurt dışından yapılan hayvan ithalatını gündeme getirdi
Sayıştay raporlarındaki verilere değinen Sümer, Et ve Süt Kurumunun mal alımlarında yurt dışı kaynaklı harcamaların önemli yer tuttuğunu ifade etti.
2023 yılında mal alımlarının yüzde 85,1'inin yurt dışından gerçekleştirildiğini belirten Sümer, kasaplık büyükbaş hayvan ithalatı nedeniyle 2024 yılında yurt dışı alımlarında önceki yıla göre yüzde 297 artış yaşandığını dile getirdi.
Sümer, kurum yetkililerine ithalatın hangi ülkelerden yapıldığını, toplam ödeme tutarını ve bu alımların iç piyasaya etkilerini sordu.
“478 bin büyükbaş hayvan ithalatının etkisi analiz edildi mi?”
2024 yılında 478 bin 314 büyükbaş hayvan ithal edildiğini belirten Sümer, bu ithalatın yerli besiciler üzerindeki sonuçlarının araştırılıp araştırılmadığını gündeme getirdi.
Özel sektör üzerinden yapılan besilik dana ithalatının orta ve uzun vadede piyasada aksaklıklara yol açabileceğini savunan Sümer, verilen ithalat izinlerinin hayvan arzı ve yerli üretim üzerindeki etkilerinin açıklanmasını istedi.
Sümer, ithal edilen besilik danaların üreticilere satış fiyatlarıyla aynı dönemde yerli besicilerin katlandığı maliyetlerin karşılaştırılmasını da talep etti.
Kaliteli et üreten yetiştiriciler için fiyatlandırma sorusu
Et ve Süt Kurumunun büyükbaş hayvan kesimlerinde uyguladığı fiyatlandırma yöntemlerine de değinen Sümer, karkas sınıflandırma kriterlerinin kullanılıp kullanılmadığını sordu.
Yağlı ve yağsız kesim ile randıman gibi farklı özelliklerin fiyatlandırmaya nasıl yansıtıldığının açıklanmasını isteyen Sümer, kaliteli karkas üreten yetiştiricilere kilogram başına ne kadar fiyat farkı ödendiğini öğrenmek istedi.
Sümer, kaliteye dayalı fiyatlandırmanın yeterince uygulanmamasının üreticilerin daha nitelikli hayvan yetiştirme motivasyonunu olumsuz etkileyebileceğini savundu.
Küçükbaş hayvancılığa destek çağrısı
Konuşmasında küçükbaş hayvancılığın desteklenmesi gerektiğini de vurgulayan Sümer, Türkiye'de et tüketiminde küçükbaş hayvanların payının geçmiş yıllara göre gerilediğini ifade etti.
Bu oranın geçmişte yüzde 35 düzeyindeyken yüzde 20'lere kadar düştüğünü belirten Sümer, Et ve Süt Kurumunun küçükbaş hayvancılığı geliştirmeye yönelik bir çalışması olup olmadığını sordu.
Van ve Erzincan çevresinde yaptığı ziyaretlerde çok sayıda kapalı ve kullanılmayan ahır gördüğünü anlatan Sümer, bu tesislerin küçükbaş hayvancılık için değerlendirilmesi ve bölgedeki üreticilere destek sağlanması önerisinde bulundu.
“İthalata değil, yerli üretime dayalı politika istiyoruz”
Komisyon çalışmalarına ilişkin sosyal medya hesabından da açıklama yapan Sümer, Et ve Süt Kurumunun ithalat politikalarını ve yerli üreticilerin sorunlarını Sayıştay raporları üzerinden gündeme getirdiklerini belirtti.
Sümer, “İthalata dayalı değil; hem yerli üreticimizi hem de tüketiciyi koruyan bir hayvancılık politikası için mücadele etmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
