Konut fiyatlarının hızla yükseldiği, krediye erişimin ise giderek zorlaştığı süreçte kamu, ilk kez ev sahibi olacaklar için yeni bir düzenleme hazırlığına girdi. Hükümetin üzerinde çalıştığı düzenlemenin, konut kredilerinde bankaların iştahını artırarak ev sahipliği oranını yeniden yükseltmeyi hedeflediği bildirildi.
CNN Türk'ün haberine göre; planlanan çalışma kapsamında, ilk evini alacaklara kullandırılan konut kredilerinde bankaların uyguladığı risk ağırlıklarının düşürülmesi gündeme alındı. Bu adımın, kredi limitlerinin genişlemesine ve bankaların kredi tahsisinde daha esnek davranmasına imkân tanıması bekleniyor.
Satış Rekor Kırdı, Kredili Alım Geriledi
Türkiye genelinde 2025 yılında yaklaşık 1,7 milyon konut satışıyla tüm zamanların rekoru kırılırken, bu satışların yalnızca yüzde 14’ünün banka kredisiyle gerçekleştiği belirtildi. Uzmanlara göre bu düşüşte yüksek faiz oranlarının yanı sıra kredi kısıtlamaları ve bankaların temkinli tutumu etkili oldu.
Krediye erişimde yaşanan bu daralmayı aşmak isteyen kamu, konut finansmanına yönelik yeni adımları gündemine aldı. Bu kapsamda, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında gerçekleştirilen Finansal İstikrar Komitesi toplantısında, ilk kez konut alacaklara yönelik kredi sınırlamaları ele alındı.
İkinci El Konutlarda Kredi Sıkıntısı
Mevcut uygulamada ilk kez ev alacaklar, sıfır konutlarda evin değerine ve enerji sınıfına bağlı olarak yüzde 90’a kadar kredi kullanabiliyor. Ancak konut değeri yükseldikçe ve enerji sınıfı geriledikçe bu oran yüzde 50 seviyelerine kadar düşüyor.
Asıl sorunun ise satışların yaklaşık yüzde 70’inin gerçekleştiği ikinci el piyasada yaşandığı ifade ediliyor. İkinci el konutlarda, değeri 1 milyon TL ve altında olan evler için yüzde 90’a kadar kredi kullanılabilirken, bu tutarın üzerindeki konutlarda kredi oranları ciddi şekilde düşüyor. Güncel piyasa koşullarında 1 milyon TL’ye konut bulmanın neredeyse imkânsız hale geldiği belirtiliyor.
Konut Alımı İçin Yüksek Birikim Gerekiyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre İstanbul’da 100 metrekare bir konutun ortalama fiyatı 7,4 milyon TL’yi aşmış durumda. Bu tutardaki ikinci el bir konut için bankaların verebildiği kredi miktarı en fazla 3 milyon TL ile sınırlı kalıyor.
Türkiye genelinde ise ortalama konut fiyatının 4,5 milyon TL’nin üzerine çıktığı ifade ediliyor. İkinci el konutlarda kredi oranlarının yüzde 50–60 aralığında olması nedeniyle, vatandaşın en az konut bedelinin yarısı kadar birikime sahip olması gerekiyor. Bu durum, dar ve orta gelirli kesim için kredili konut alımını zorlaştırıyor.
Yeni Düzenleme Ne Amaçlıyor?
Kulislerde yer alan bilgilere göre, ilk evini alanlara kullandırılan kredilerde risk ağırlıklarının düşürülmesi planlanıyor. Böylece bankaların sermaye yükünün azalacağı, kredi kullandırma konusunda daha rahat hareket edebilecekleri değerlendiriliyor.
Ancak sektör temsilcileri, yalnızca kredi oranlarının artırılmasının yeterli olmayacağına dikkat çekiyor. İlk kez ev alacaklara yönelik daha düşük faizli ve özel kampanyalar olmadan konuta erişimin sınırlı kalacağı görüşü dile getiriliyor.
Aylık Taksit 100 Bin Lirayı Aşıyor
Ortalama konut fiyatı üzerinden yapılan hesaplamalara göre, 4,5 milyon TL değerindeki bir konut için yüzde 90 oranında kredi kullanılması halinde, 120 ay vadede ve yüzde 2,49 faizle aylık taksit 106 bin lirayı aşıyor. Toplam geri ödemenin ise 12,7 milyon TL’yi bulduğu görülüyor. Bu tablo, mevcut koşullarda kredili konut alımının ağırlıklı olarak orta-üst gelir grubuna hitap ettiğini ortaya koyuyor.
Yatırım Amaçlı Alıma Sıkı Kısıtlama
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, iki yıl önce yatırım amaçlı konut alımlarında kredi kullanımına yönelik ciddi kısıtlamalar getirmişti. Bu kapsamda, daha önce evin değerinin yüzde 90’ına kadar kredi kullanabilen yatırımcılar için oran yüzde 22,5’e düşürüldü. Uygulamanın halen yürürlükte olduğu ve bazı konutlarda kredi oranının yüzde 12,5’e kadar gerilediği bildirildi.
