Adana – Kadınların üreme çağında sık görülen ve halk arasında “çikolata kisti” olarak bilinen endometriozis, her 7 kadından 1’ini etkiliyor. Rahim iç tabakasına benzer dokuların rahim dışında yerleşmesiyle oluşan bu kronik hastalık, özellikle adet dönemlerinde yaşanan şiddetli ağrılarla kendini gösteriyor. Medline Adana Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Hasan Can Toyganözü, erken dönemde tanı konulmasının önemine dikkat çekerek, “Zamanında teşhis edilen hastalarda hem ağrı kontrolü daha kolay sağlanıyor hem de doğurganlıkla ilgili yaşanabilecek sorunların önüne geçilebiliyor” dedi.
Sessiz ilerliyor, yaşam kalitesini düşürüyor
Endometriozis, çoğu zaman sessiz ilerleyen bir hastalık. Rahim içini döşeyen endometrium dokusunun yumurtalıklar veya tüplerin çevresinde yer almasıyla gelişiyor. Bu dokular her ay adet döngüsüne bağlı olarak kalınlaşıyor, kanıyor ve dökülmeye çalışıyor. Ancak rahim dışında yer aldıkları için vücuttan atılamıyor ve bu da iltihaplanma, yapışıklık ve kist oluşumuna yol açıyor.
Adet ağrıları hastalık belirtisi olabilir
Toplumda adet ağrılarının normal kabul edilmesinin teşhisi geciktirdiğini belirten Dr. Toyganözü, “Eğer ağrı yaşamı etkileyecek düzeydeyse bu bir hastalık belirtisidir. Kadınların kendi bedenlerini tanıması, uzun süren ağrıları ciddiye alması ve düzenli jinekolojik kontrolleri ihmal etmemesi erken teşhisin anahtarıdır” diye konuştu.
Endometriozis sadece adet dönemlerinde değil, adet dışında da şiddetli kasık ve bel ağrıları, ilişki sırasında ağrı, uzun süren kanamalar, karında şişkinlik ve sindirim problemleri ile kendini gösterebiliyor.
Kesin tanı laparoskopiyle konuyor
Tanı sürecinde jinekolojik muayene ve ultrason ilk adımı oluştururken, küçük odakların her zaman ultrasonda görülememesi nedeniyle laparoskopi devreye giriyor. Bu yöntemle hem kesin tanı konulabiliyor hem de aynı anda kist veya yapışıklıklar temizlenebiliyor. Tedavide ise kişiye özel yaklaşımlar öne çıkıyor. Ağrının hafifletilmesi için ağrı kesiciler ve hormon tedavileri uygulanırken, büyük kistlerde genellikle kapalı cerrahi yöntemler tercih ediliyor.
Doğurganlığı ve psikolojiyi etkiliyor
Endometriozis, kadınların doğurganlığını da olumsuz etkileyebiliyor. Yumurtalık rezervinin azalması, tüplerin tıkanması veya karın içi yapışıklıklar nedeniyle gebelik şansı düşebiliyor. Ancak erken tanı ve doğru tedaviyle doğal yollarla ya da yardımcı üreme teknikleriyle gebelik mümkün olabiliyor.
Hastalığın uzun süren ağrı ve doğurganlık kaygısı nedeniyle psikolojik etkileri de olduğunu söyleyen Dr. Toyganözü, “Profesyonel destek, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve stres yönetimi tedavi sürecine olumlu katkı sağlar” diyerek kadınlara çağrıda bulundu.
