Bankalardan kredi kullanmak istemeyen veya krediye erişemeyen vatandaşların tercih ettiği tasarruf finansman sisteminde yeni dönem başlıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yeni kuralları 1 Ekim 2026 itibarıyla devreye girecek.
Her gün milyarlarca liranın aktarıldığı sistemde konut, iş yeri ve otomobil ihtiyaçları tasarruf finansman yöntemiyle karşılanırken, yeni düzenlemeyle hem sözleşme sayısına hem de tutarlara ilişkin sınırlar uygulanacak.
Bir kişi en fazla iki aktif sözleşme yapabilecek
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri sözleşme sayısına getirilen sınırlama olacak. Aynı kişi bundan böyle en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Böylece aynı kişi adına iki veya üç ayrı araç sözleşmesi yapılamayacak.
Konut ve çatılı iş yeri finansmanında da bir sözleşme sınırı uygulanacak. Bir kişinin toplamda sahip olabileceği aktif sözleşme sayısı ise ikiyle sınırlandırılacak. Buna göre bir kişi aynı anda bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek.
Taşıtta üst sınır 6 milyon 250 bin lira
Düzenlemeyle finansman tutarlarının üst sınırları da değişiyor. Taşıt finansmanı için azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya yükseltildi.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst sınır 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi. Bir kişi veya risk grubuna ait bütün sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak.
Fonların değerlendirileceği alanlara kısıtlama
Yeni dönemde tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında biriken paraların değerlendirilebileceği alanlara da sınırlama getiriliyor. Düzenlemeyle kaynakların riskli varlıklarda değerlendirilmesinin önüne geçilmesi ve daha hızlı likit hale gelebilecek görece risksiz varlıklara yönlendirilmesi amaçlanıyor.
Buna göre tasarruf finansman şirketleri söz konusu varlıklarını katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsinden katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek.
Nemasız kalan tutarlara da sınır geliyor
Tasarruf fon havuzlarında getiri sağlamadan bekleyen tutarlar için de yeni bir sınır uygulanacak. Günlük getirisiz bakiye, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşamayacak.
TCMB Elektronik Fon Transferi sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise bir sonraki günün hesaplamasına dahil edilecek.
Yüksek tutarlı sözleşmeler yeniden tanımlandı
Düzenleme kapsamında yüksek tutarlı sözleşmeler için belirlenen limitler de artırıldı. Sözleşmelerin “yüksek tutarlı” kabul edilmesi için uygulanan 2 milyon 509 bin 800 liralık sınır 5 milyon liraya yükseltildi.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise bu tutar 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı.
Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamının ilgili dönemde yapılan tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı. 1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketler için ise kademeli bir geçiş uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olacak.
Sisteme girerken hizmet bedeli alınıyor
Tasarruf finansman şirketleri aracılığıyla konut, iş yeri veya otomobil almak isteyenlerden talep edilen finansman tutarının yaklaşık yüzde 7’si oranında hizmet bedeli alınıyor.
Örneğin 1 milyon liralık finansmanda yaklaşık 70 bin lira hizmet bedeli ödeniyor. Bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir noter ücreti gibi yasal masraflar bulunabiliyor.
1 milyon liralık araçta ödeme nasıl oluyor?
Verilen örneğe göre 1 milyon liralık otomobil için sisteme giren bir kişi, 70 bin liralık hizmet bedelinin ardından ödeme planını peşinatlı veya peşinatsız şekilde belirleyebiliyor.
Araç finansmanında 60 aya, konut finansmanında ise 120 aya kadar taksit uygulanabiliyor. 1 milyon liralık araç için peşinatsız 12 aylık ödeme planında aylık taksit yaklaşık 83 bin 333 lira oluyor. Altıncı ayda finansmanın yüzde 45’ine karşılık gelen 450 bin liranın tamamlanması halinde kalan tutarı şirket karşılıyor.
24 aylık planda aylık ödeme yaklaşık 41 bin 666 lira, 36 ayda 27 bin 777 lira, 48 ayda 20 bin 833 lira, 60 ayda ise 16 bin 666 lira seviyesinde hesaplanıyor.
Ödenen taksitlere kâr payı verilmiyor
Tasarruf finansman sisteminde araç veya konut alımına kadar şirkete yatırılan taksitlere kâr payı ödenmiyor. Bu nedenle yatırılan tutar, finansman sağlanana kadar aynı nominal değer üzerinden sistemde kalıyor.
Özellikle peşinatsız ve uzun vadeli planlarda, zaman içerisinde alınmak istenen otomobil veya konutun fiyatının yükselmesi ve yatırılan paranın enflasyon karşısında değer kaybetmesi gibi durumlar da sistemde dikkate alınması gereken unsurlar arasında gösteriliyor.
Yeni sözleşme ve finansman sınırlarının 1 Ekim 2026’dan itibaren yürürlüğe girmesiyle birlikte tasarruf finansman sisteminde yeni dönem başlayacak.
