ABD ile İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nın geçişe kapatıldığına dair iddialar, küresel enerji tedariki konusunda soru işaretlerine yol açtı. İran’dan boğazın kapatıldığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, uluslararası medyada İran Devrim Muhafızları’nın bölgeden geçecek gemilere geçiş izni verilmediği yönünde mesaj ilettiği öne sürüldü.
Gemi Trafiği Tamamen Durmadı
Bölgede gemi trafiğinin tamamen durmadığı, ancak bazı tankerlerin rota değiştirdiği veya güvenli sularda beklemeye geçtiği gözlemlendi. Bu durum, enerji arzında fiili bir kesinti yaşanmamış olsa da piyasaların hassasiyetini artırdı.
Küresel Petrol Tedarikinde Kritik Güzergâh
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzı açısından stratejik öneme sahip. Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü bu güzergâhtan geçerken, deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık üçte biri Hürmüz üzerinden dünya pazarlarına ulaşıyor. Sevkiyatın büyük bölümü Çin başta olmak üzere Asya ülkelerine yöneliyor.
İran yönetimi geçmişte boğazı kapatma tehdidini zaman zaman gündeme getirmiş olsa da, bu adım genellikle fiili bir uygulamadan ziyade stratejik baskı unsuru olarak değerlendiriliyor.
Petrol Fiyatlarında Artış Beklentisi
Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Misafir Öğretim Üyesi Kate Dourian, askeri gerilimin piyasa hesaplamalarını değiştirdiğini belirterek, Asya piyasalarının açılmasıyla ham petrol fiyatlarında 10 dolar ve üzerinde artış yaşanabileceğini ifade etti. Nihai etkinin, gelişmelerin piyasa açılışına kadar nasıl ilerleyeceğine bağlı olduğu vurgulandı.
Dourian, İran’ın olası misilleme saldırılarının fiyat baskısını artırabileceğini ve enerji altyapısına yönelik füze saldırısı riskinin tamamen ortadan kalkmadığını söyledi.
Asya Ülkeleri Körfez Petrolüne Bağımlı
Piyasalardaki belirsizliğin arttığını belirten Dourian, Orta Doğu’da üretim veya ihracatta büyük ölçekli bir kesintinin henüz doğrulanmadığını kaydetti. Körfez üreticilerinin faaliyetlerini sürdürdüğünü belirten Dourian, tanker trafiğindeki yavaşlamanın bile piyasaları sıkılaştırabileceğini ifade etti.
Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin Körfez petrolüne büyük ölçüde bağımlı olduğu, bu nedenle bölgedeki gelişmelerden ilk etkilenecek pazarların Asya ülkeleri olacağı değerlendiriliyor.
Küresel piyasalarda gözler, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve bölgedeki gerilimin seyrine çevrilmiş durumda.
