Basın İlan Kurumu (BİK) ve SETA Vakfı iş birliğiyle düzenlenen “Yazılı Basının Dijital Dönüşümü: Adaptasyon, Entegrasyon ve Sürdürülebilir Model Önerileri Çalıştayı”, farklı disiplinlerden akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirildi.
Çalıştayın açılışında konuşan BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijital dönüşümün yalnızca basılı gazetelerin internet ortamına taşınması anlamına gelmediğini belirterek gazeteciliğin üretim süreçlerinden gelir modellerine kadar kapsamlı bir değişim yaşadığını söyledi.
“Dijital dönüşüm, basının bütün yapısını etkiliyor”
Medya sektörünün dijitalleşmeyle birlikte hızlı bir dönüşüm geçirdiğini belirten Çay, gazeteciliğin artık hız, veri, etkileşim ve çoklu platform kullanımı üzerinden şekillendiğini ifade etti.
Okurların habere ulaşma alışkanlıklarının değiştiğine dikkat çeken Çay, uluslararası araştırmalara göre sosyal medya ve video platformlarının çevrim içi habere erişimde haber kuruluşlarının internet siteleri ve uygulamalarını geride bıraktığını aktardı. Çay, çevrim içi haber videosunu haftalık olarak tüketenlerin oranının yüzde 77'ye ulaştığını söyledi.
Dijital dönüşümün kapsamına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çay, şu ifadeleri kullandı:
“Dijital dönüşüm, yalnızca bir internet sitesi kurmak ya da basılı sayfaları dijital ortama taşımaktan ibaret değildir. Asıl üzerinde durmamız gereken husus, gazeteciliğin köklü üretim, doğrulama ve dağıtım zincirini yeni şartlara nasıl uyarlayacağımız ve bu dönüşümü kurumsal yapıya nasıl entegre edeceğimizdir.
Dijital dönüşümü; üretim biçimlerinden iş akışlarına, insan kaynağından teknik altyapıya, okurla kurulan ilişkiden gelir modellerine kadar basının bütün yapısını etkileyen çok boyutlu bir süreç olarak değerlendiriyoruz.”
Yapay zekânın haberciliğe etkisine dikkat çekti
Haberlerin arama motorları, sosyal medya ağları ve video platformları üzerinden geniş kitlelere ulaştığını belirten Çay, bu gelişmenin yayıncılar açısından yeni fırsatların yanı sıra platformlara bağımlılık gibi sorunları da beraberinde getirdiğini söyledi.
Yapay zekâ destekli bilgi erişim sistemlerinin habercilikte yeni bir dönemin kapısını araladığını ifade eden Çay, kullanıcıların arama motorlarında bağlantı aramak yerine yapay zekâ sistemlerinden doğrudan yanıt alma eğiliminin arttığını kaydetti.
Çay, dijital ortamda haberlerin görünürlüğünün yalnızca içerik kalitesiyle değil, algoritmalar ve tavsiye sistemleriyle de şekillendiğine işaret etti.
“Akademik bilgi ile saha tecrübesini buluşturmak istiyoruz”
Basın İlan Kurumunun görev alanında iki binin üzerinde süreli yayın bulunduğunu hatırlatan Çay, dijital dönüşümün sektörün tamamını ilgilendiren önemli bir konu olduğunu belirtti.
Bu süreçte üniversitelerle yürütülen iş birliklerine önem verdiklerini ifade eden Çay, akademik çalışmaların gazetecilik sektöründeki uygulamalara katkı sağlamasını hedeflediklerini söyledi.
Çay, sahada karşılaşılan sorunların da akademik araştırmalara aktarılmasının önemine değinerek çalıştaydan basın sektörünün geleceğine yönelik uygulanabilir öneriler çıkmasını beklediklerini dile getirdi.
Yerel medya için bölgesel iş birliği önerisi
BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay'ın açılış konuşmasının ardından çalıştay oturumlarına geçildi.
Prof. Dr. Faruk Taşçı'nın başkanlığında iki oturum hâlinde düzenlenen çalıştayda, basın kuruluşlarının dijital dönüşüme uyum süreçleri, teknolojik altyapı ihtiyaçları ve sürdürülebilir gelir modelleri ele alındı.
Akademisyenler, yapay zekâ teknolojilerinin gazetecilik ilkelerine uygun şekilde kullanılması ve mevcut yayın sistemlerine entegre edilmesi gerektiğini vurguladı.
Çalıştayda ayrıca dijital dönüşümün izlenebilmesi için dinamik bir ölçüm modeli geliştirilmesi, dezenformasyonla mücadelede doğrulama mekanizmalarının güçlendirilmesi ve gazetecilik alanında bağımsız bir mesleki yeterlilik yapısı oluşturulması önerileri değerlendirildi.
İletişim fakültelerinin eğitim programlarıyla sektörün ihtiyaçlarının uyumlu hâle getirilmesi ve yerel medya kuruluşlarının belirli habercilik alanlarında bölgesel iş birlikleri geliştirmesi de görüşülen konular arasında yer aldı.
“Basılı gazeteciliğin varlığını sürdürmesi bir güvenlik meselesidir”
Çalıştayda ortaya konulan görüşleri değerlendiren BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijital platformların artan etkisine rağmen basılı gazeteciliğin varlığını sürdürmesinin önemine dikkat çekti.
Basılı yayıncılığın devamlılığını bir güvenlik ve çeşitlilik meselesi olarak değerlendiren Çay, basın sektörünün desteklenmesinde nitelikli gazeteciliği ve okur kitlesini esas alan sistemlerin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Statik değerlendirme yöntemleri yerine teşvik odaklı, teknik ve dinamik uygulamaların önemini vurgulayan Çay, sektör paydaşlarının ortak hareket etmesi ve akreditasyon süreçlerinin güvenilir veriler üzerinden yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Çalıştayın sonuç bildirgesi yayımlanacak
Çalıştayın sonunda akademisyenlerin hazırlayacağı bildiriler ve çözüm önerileri doğrultusunda bir sonuç bildirgesi oluşturulacağı belirtildi.
Yazılı basının dijital dönüşümüne ve ekonomik sürdürülebilirliğine yönelik önerileri içerecek bildirgenin, Basın İlan Kurumunun resmî internet sitesinden kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.
