Küresel ısınma kara ekosistemleri kadar denizleri de vurdu. Akdeniz’de deniz suyu sıcaklığı son yıllarda ciddi şekilde artarken, bu durum hem ekosistemi hem de balıkçılığı tehdit eder hale geldi. Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sinan Mavruk, Doğu Akdeniz’de deniz suyunun 1.5 santigrat derece kadar yükseldiğini, bunun da yerli türlerin göç etmesine yol açarak dengeyi bozduğunu söyledi.
Prof. Dr. Sinan Mavruk, yaptığı açıklamada deniz suyu sıcaklığının özellikle son yıllarda büyük bir ivmeyle arttığını belirterek, “1980’lerden bu yana Akdeniz’de her on yılda yaklaşık 0.4 santigrat derecelik bir artış gözlemleniyordu. Ancak son dönemde bu artış hızı iki katından fazla artarak, yer yer 0.9 ile 1.5 santigrat dereceye ulaştı” dedi.
Mavruk, sıcaklık artışının en fazla kış aylarında dikkat çektiğini ifade ederek, “Bu sene kışın Doğu Akdeniz’de su sıcaklığı 18-19 santigrat derecelere kadar çıktı. Normal şartlarda bu mevsimde 16-17 derece beklerken, en düşük sıcaklıkların ise 13 derece civarında olmasını umuyorduk. Ancak en düşükte bile 14,5-15 dereceleri zor gördük. Bu da artık kışların daha sıcak geçtiğini ve yaz mevsimlerinin daha uzun sürdüğünü gösteriyor” diye konuştu.
“Berlam artık yok, balon ve aslan balığı istilada”
Deniz suyu sıcaklığındaki bu artışın, ekosistemde yaşayan tüm canlıları doğrudan etkilediğine dikkat çeken Prof. Dr. Mavruk, şöyle devam etti: “Denizdeki bütün süreçler sıcaklıkla doğrudan ilişkili. Bizim bölgemizdeki canlılar ılıman suları seven türler. Ancak suyun bu şekilde ısınmasıyla birlikte Akdeniz’in yerli türleri kuzey bölgelere doğru göç ediyor. Örneğin daha önce balıkçılığımız için son derece önemli olan ‘Berlam’ balığı, artık bu bölgelerde çok az rastlanan bir tür haline geldi.”
Mavruk, yerli balıkların göç etmesiyle birlikte boşalan alanların Süveyş Kanalı yoluyla gelen sıcak suyu seven, istilacı ve dokularında zehir taşıyan türlerle dolduğunu söyledi. “Gargur, balon balığı ve aslan balığı gibi ekonomik değeri olmayan, üstelik insan sağlığı için de tehlikeli balıklar Akdeniz’e yerleşmeye başladı. Bu hem balıkçılık ekonomisi hem de tüketici sağlığı açısından büyük riskler doğuruyor” dedi.
“Uluslararası acil önlem şart”
Prof. Dr. Mavruk, deniz suyunun bu kadar hızlı ısınmasının başlıca nedeninin sanayileşmeye bağlı karbon salımı ve sera gazı artışı olduğunu vurguladı. Atmosferdeki sera gazlarının artmasıyla denizlerin de doğrudan etkilendiğini kaydeden Mavruk, şöyle konuştu:“Bu süreç küresel bir sorun ve tek başına bir ülkenin altından kalkabileceği bir mesele değil. Mutlaka uluslararası toplumun ortak akıl ve eylemle hareket ederek, küresel ısınmayı daha hızlı şekilde kontrol altına alması gerekiyor. Aksi takdirde denizlerimizdeki bu ekolojik değişim çok daha büyük sorunların habercisi olacak.”
