Adana'nın kentsel büyüme stratejisindeki köklü değişimler, yüz yıllık ticaret hafızasını geri dönülmez bir şekilde etkilemeye başladı. Şehrin kuzeye doğru kontrolsüz bir şekilde genişlemesi, yeni nesil alışveriş merkezlerinin çoğalması ve yıllardır çözülemeyen kronik otopark sorunu, kentin can damarı olan tarihi merkezleri adeta nefessiz bıraktı. Büyüksaat, Melek Girmez, Ali Münif Yeğenağa Caddesi, Kocavezir ve Kuruköprü hattındaki esnaf, artık sadece günübirlik zorunlu alışveriş yapan kısıtlı bir kitleye hizmet verebiliyor.
KUZEYE GÖÇ VE AVM KUŞATMASI TİCARETİ VURDU
Şehir plancıları ve yerel ekonomistler, tarihi çarşılardaki bu ekonomik erimenin bir numaralı sebebi olarak "merkezi boşaltma" eğilimine dikkat çekiyor. Yüksek gelir grubunun kuzeydeki Turgut Özal, Kenan Evren bulvarları ve Sarıçam gibi yeni, otoparklı, güvenlikli bölgelere göç etmesiyle tüketim alışkanlıkları da tamamen değişti. Lüks restoranlar, zincir kafeler ve devasa AVM'ler, eski merkezin müşteri kitlesini büyük oranda kendisine çekti. Eskiden düğün, çeyiz veya altın alışverişi için tek adres olan çarşılar, artık e-ticaretin ve AVM'lerin gölgesinde yaşam mücadelesi veriyor.
OTOPARK ÇİLESİ MÜŞTERİYİ MERKEZDEN UZAKLAŞTIRIYOR
Bölgenin fiziki yetersizlikleri ve altyapı sorunları, müşteri kaybını hızlandıran bir diğer kritik faktör olarak öne çıkıyor. Dar sokaklar, bitişik nizam yapılar ve yıllardır çözüme kavuşturulamayan trafik kaosu, orta sınıf Adanalıyı eski merkezden uzak tutuyor. Büyüksaat veya Kocavezir civarında alışveriş yapmak isteyen bir vatandaş, aracını park edecek yer bulamıyor. Bulunan kısıtlı alanlarda ise fahiş otopark ücretleri veya trafik cezası riski devreye giriyor. Esnafın deyimiyle; "Müşteri, arabasını rahatça park edemediği dükkana girmiyor."
'ÇÖKÜNTÜ ALANI' TEHLİKESİNE KARŞI ACİL EYLEM PLANI ŞART
Meslek odaları ve uzmanlar, ticaretin çekildiği eski kent merkezlerinin sadece ekonomik değil, sosyolojik bir tehlike barındırdığı konusunda yetkilileri uyarıyor. Akşam saatlerinde ıssızlaşan bölgelerin güvenlik sorunlarının yaşandığı "çöküntü alanlarına" dönüşme riski taşıdığı belirtiliyor. Kentin kalbini kurtarmak için masaya konulan acil eylem planında ise üç ana başlık öne çıkıyor.
TARİHİ ÇARŞILAR İÇİN KURTULUŞ REÇETESİ NELER İÇERİYOR?
Uzmanların önerdiği çözüm paketinin ilk sırasında "Yayalaştırma ve Açık Hava AVM'si" mantığı yer alıyor. Bölgedeki trafik yükünün transit yollarla dışarı alınıp, belirli caddelerin tamamen yayalaştırılması ve nostaljik tramvay seferleriyle desteklenmesi öngörülüyor. İkinci adımda ise Büyüksaat ve Tepebağ hattının sadece ucuz giyim satılan bir yer olmaktan çıkarılıp, Gaziantep Bakırcılar Çarşısı veya İzmir Kemeraltı örneğindeki gibi turistik ve gastronomik bir cazibe merkezine dönüştürülmesi planlanıyor. Son olarak, bölgenin dış çemberine inşa edilecek geniş kapasiteli yeraltı otoparklarıyla müşterinin merkeze yaya olarak rahatça girişinin sağlanması hedefleniyor.
