Adana'nın Kozan ilçesinin 28 km güneyinde yer alan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nin parçası olan Anavarza Antik Kenti, görkemli giriş kapısı, tiyatrosu, kalesi ve surlarıyla Kilikya bölgesinin en önemli antik yerleşimlerinden biri. Üstelik girişi tamamen ücretsiz. Helenistik'ten Osmanlı'ya kadar onlarca medeniyetin izlerini taşıyan bu "Yenilmez Şehir," her mevsim Adanalı gezginleri ve tarih meraklılarını bekliyor.
Çukurova ovasının ortasında, 200 metre yüksekliğindeki bir kaya kütlesi üzerinde yükselen Anavarza, Türkiye'nin en az tanınan ama en etkileyici antik kentlerinden biri. Kentte Adana Müzesi Başkanlığı hâlen kazı çalışmalarını aktif olarak sürdürmektedir. Kimileri onu "Kilikya'nın Efesi" olarak nitelendiriyor; kimileri ise buranın bir gün Efes'i bile gölgede bırakacağını öngörüyor.
Anavarza'nın Tarihi: Yenilmez Şehrin Yükselişi ve Çöküşü
Roma İmparatoru Septimius Severus tarafından MS 198 yılında büyük bir imar faaliyeti başlatılmış; kent zamanla Kilikya'nın başkenti unvanını kazanmıştır. Roma İmparatorluğu'nun Doğu Akdeniz'deki en önemli ordugahlarından biri olan Anavarza'nın kapladığı alan, antik çağların en büyük kenti olarak ifade edilen Efes Antik Kenti'nden bile daha büyük.
Bizans döneminde de önemini koruyan kent, özellikle MS 6. yüzyılda büyük bir depremle sarsılmış ancak yeniden inşa edilmiştir. Kent, 525 ve 561 yıllarında iki büyük depremle tahrip olmuş; ardından gelen veba salgını halkı göçe sürüklemiştir.
Burada doğan en ünlü isim ise tıp tarihinin kaderini değiştiren kişidir: Dünyaca ünlü farmakolog Anavarzalı Dioskurides'in yazmış olduğu "De Materia Medica" isimli beş ciltlik eser, bütün modern ülkelerin tıp fakültelerinin kütüphanelerinde temel eserlerden biri olarak başvurulan bir kaynaktır.
Anavarza Antik Kenti'nde Ne Görülür? Kalıntılar ve Yapılar
1.500 metre uzunluğunda 20 burçlu sur duvarı, sütunlu yol, hamam, kilise, tiyatro, amfiteatr, stadyum, suyolları ve kaya mezarlarıyla Anavarza, Anadolu'nun en büyük antik kentlerinden biri olarak tarihe kazınmıştır.
Ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken yapı ise Zafer Takı'dır. Kentte elde edilen buluntular arasında 3 girişli zafer takı, Kilikya Bölgesi'ne ait tek örnek olma özelliğini taşımaktadır. 15.000 kişilik kapasitesiyle Anadolu'nun en büyük tiyatrolarından biri de Anavarza'da yer almaktadır.
Kaleye tırmanış ise ayrı bir deneyim. Anavarza Kalesi'nin zirvesinden bakıldığında batıda şehir, doğuda ise Çukurova ovasının uçsuz bucaksız yeşilliği ve Ceyhan Nehri serilmekte; Çukurova'daki diğer tarihi kaleler de uzaktan selamlıyor.
Efsane: Prensesin Gözyaşları
Efsaneye göre Anavarza kralının dillere destan güzellikte bir kızı varmış. Sis (Kozan) ve Misis krallıklarının prenslerinin ikisi de prensesle evlenmek isteyince, kral suyu olmayan şehre suyu ilk getirenin kızını alabileceğini duyurmuş. Misis Prensi suyu ilk getiren olmuş; ancak Sis Prensi'ne âşık olan prenses kendini Anavarza kayalıklarından atarak intihar etmiş. Şehrin adının "aşkın gözyaşı" anlamına geldiğini söyleyenler bu hüzünlü efsaneden yola çıkıyor.
Anavarza Antik Kenti'nin ziyaret saatleri yaz dönemi (1 Nisan – 1 Ekim) 09.00-19.00, kış dönemi (1 Ekim – 1 Nisan) 08.00-17.00 olarak belirlenmiş; antik kent haftanın 7 günü ziyarete açık. Anavarza Antik Kenti ve Kalesi'ne giriş tamamen ücretsiz; herhangi bir bilet veya Müzekart gerekmemektedir.
Nasıl Gidilir? Antik kente özel araçla karayolundan gidecekseniz Kozan–Ceyhan karayolunun 28. kilometresinden sonra Ayşe Hoca Köyü tabelasını göreceksiniz; bu sapaktan girdikten sonra antik kente 4 km yolunuz kalıyor. Toplu taşımayla gelmek isterseniz Adana Otogarı'ndan Kozan minibüsleriyle Kozan'a, buradan da Dilekkaya Köyü dolmuşlarına binerek ulaşabilirsiniz.
Ziyaretçi İpuçları: Ziyaret için en uygun zaman ilkbahar ve sonbahar aylarıdır. Kaleye tırmanmak yaklaşık 40 dakika sürmekte; tırmanış için uygun ayakkabılar, su ve iyi bir kondisyon gerekmektedir.
Anavarza, Adana'nın kendi içinde sakladığı ama hak ettiği ilgiyi henüz tam olarak görememiş bir hazine. Sabancı Merkez Camii ve Taş Köprü'yü gezdikten sonra yaklaşık 1,5 saatlik keyifli bir kırsal yolculukla kendinizi bu bambaşka antik dünyada bulabilirsiniz. Bahar aylarında Çukurova ovasının yeşile büründüğü mevsimde kaleye tırmanıp ufka bakmak, başka hiçbir yerde veremeyeceği bir his sunuyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Anavarza Antik Kenti nerede?
Adana'nın Kozan ilçesine bağlı Dilekkaya Köyü sınırları
içinde, Kozan ilçe merkezine 28 km güneyde yer alıyor.
Anavarza Antik Kenti giriş ücreti ne kadar?
Giriş tamamen ücretsiz. Herhangi bir bilet veya Müzekart
gerekmemektedir.
Anavarza Antik Kenti'ne nasıl gidilir?
Adana merkezinden özel araçla yaklaşık 1,5 saat sürüyor.
Toplu taşımayla Adana Otogarı'ndan Kozan minibüsüyle
Kozan'a, oradan Dilekkaya Köyü dolmuşuna binilmesi gerekiyor.
Anavarza Antik Kenti ziyaret saatleri nedir?
Yaz dönemi (1 Nisan–1 Ekim): 09:00–19:00
Kış dönemi (1 Ekim–1 Nisan): 08:00–17:00
Haftanın 7 günü açık.
Anavarza Kalesi'ne çıkmak ne kadar sürer?
Kaleye tırmanış yaklaşık 40 dakika sürüyor.
Uygun ayakkabı ve su götürmeniz öneriliyor.
