Küresel petrol piyasalarında Hürmüz Boğazı'ndaki fiili tıkanma ana gündem maddesi haline geldi. Brent petrolün varil fiyatı 112 doları aşarak Temmuz 2022'den bu yana en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. Bu gelişme, enerjide büyük bölümünü ithal eden Türkiye ekonomisini doğrudan etkiliyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, petrol fiyatındaki her 1 dolarlık artışın Türkiye'ye yaklaşık 400 milyon dolar ek maliyet getirdiğini açıkladı.
Orta Doğu'daki çatışmanın küresel ekonomiye faturası her geçen gün büyüyor. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı ve dördüncü haftasına giren savaş, Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatını durma noktasına getirerek küresel enerji fiyatlarında tarihi bir krize yol açtı. Peki bu tablo Adana'daki esnafı, nakliyecileri ve hanehalkını nasıl etkiliyor?
Hürmüz'de Neler Oluyor?
Hürmüz Boğazı, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sini ve deniz yoluyla taşınan doğalgazın önemli bölümünü bünyesinde barındırıyor. En dar noktası 33 kilometre olan bu kritik su yolu, OPEC ülkelerinden Asya pazarına yapılan petrol sevkiyatında neredeyse tek rota konumunda.
Günlük yaklaşık 10 milyon varil petrol akışının risk altına girmesi, arz şokuna dair endişeleri artırdı. Bölgedeki askeri hareketlilik ve bazı tankerlerin geri dönmek zorunda kalması, enerji piyasasında belirsizliği daha da derinleştirdi.
Türkiye'ye Maliyeti Ne Kadar?
Brent petrolün varil fiyatı 27 Şubat'ta 72,48 dolar seviyesindeyken, ABD-İsrail-İran geriliminin tırmanmasıyla birlikte 119,5 dolara kadar yükseldi. Bu demek oluyor ki yaklaşık bir ayda fiyat neredeyse iki katına çıktı.
Merkez Bankası ekonomistlerinin verdiği bilgiye göre, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın Türkiye'de enflasyonu yaklaşık 1 ila 1,5 puan artırma potansiyeli bulunuyor. Şubat 2026 itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 31,53 seviyesinde olduğu düşünüldüğünde, bu ek baskı oldukça kritik.
Türkiye'nin ithal ettiği petrolün yüzde 20'si Basra-Hürmüz hattından taşınıyor. Doğalgaz tarafında ise Bakan Bayraktar, Türkiye'nin LNG tedarikini ABD ve Batı kaynaklı anlaşmalarla çeşitlendirdiğini vurguladı.
Uzmanlar Ne Diyor?
Londra merkezli Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolar seviyesine kadar yükselebileceğini ifade etti.
Fitch ise Hürmüz Boğazı'nın 6 ay boyunca kapalı kalması halinde Brent petrolün varil fiyatının 2026'da ortalama 120 dolara ulaşabileceğini öngörüyor; 3 aylık kapanma senaryosunda ise bu rakamın 100 dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Adana'da benzin istasyonlarındaki fiyat etiketleri, Hürmüz Boğazı'ndaki her gelişmeyi hızla yansıtıyor. Hükümet, 2026 yılı enerji destek programı büyüklüğünü KDV hariç yaklaşık 305 milyar TL olarak planlamış durumda. Elektrik ve doğalgaz fiyatlarının Nisan ayında yeniden değerlendirileceği de açıklanan bilgiler arasında. Gözler diplomatik süreçteki gelişmelere çevrilmiş durumda.
