TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Ahencan Tayakısı, Türkiye’nin bitkisel yağ ihtiyacının karşılanmasında önemli yere sahip olan ayçiçeğinde üreticinin desteklenmesi gerektiğini belirtti. Tayakısı, açıklanacak alım fiyatının üretim maliyetlerinin yanı sıra çiftçinin makul kârını da gözetmesi gerektiğini ifade etti.
Türkiye’de özellikle Trakya-Marmara Bölgesi’nde yoğun olarak yetiştirilen ayçiçeğinin, iklim değişikliği ve su kaynaklarında yaşanan sorunlarla birlikte Çukurova açısından da öneminin arttığını belirten Tayakısı, ürünün stratejik niteliğine dikkat çekti.
“Ayçiçeği stratejik bir ürün”
Dünyada yıllık ayçiçeği üretiminin yaklaşık 23 milyon ton seviyesinde olduğunu belirten Tayakısı, Türkiye’nin ise 2024 yılında yaklaşık 2,2 milyon tonluk üretimle dünya sıralamasında ilk 10 ülke içerisinde bulunduğunu ifade etti.
Ayçiçeğinin Türkiye’de ağırlıklı olarak yağlık üretildiğini kaydeden Tayakısı, ürünün hem bitkisel yağ hem de hayvancılık sektörü açısından önemli olduğunu söyledi.
Tayakısı, “Ayçiçeği, yüksek yağ oranı nedeniyle ülkemizin bitkisel yağ ihtiyacının karşılanmasında önemli bir yere sahiptir. Tohumlarında yüzde 40-52 oranında yağ bulunmaktadır. Yağı çıkarıldıktan sonra geriye kalan küspesi ise yüksek protein içeriği nedeniyle hayvan yemi sektöründe vazgeçilmez bir hammadde olarak kullanılmaktadır” dedi.
Dünya genelinde soya fasulyesinden sonra en fazla tüketilen yemeklik bitkisel yağ kaynaklarından birinin ayçiçeği olduğuna işaret eden Tayakısı, ürünün tarımın yanı sıra gıda ve ekonomi açısından da stratejik olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Alım fiyatı en az 41-42 TL/kg olmalı”
Artan girdi maliyetlerinin çiftçiyi zorladığını dile getiren Tayakısı, üreticinin yalnızca maliyetini karşılamasının üretimin devamı açısından yeterli olmadığını belirtti.
Ayçiçeği üretim maliyetlerine dikkat çeken Tayakısı, açıklanacak alım fiyatında üreticinin emeği, sermayesi ve makul kârının dikkate alınmasını istedi.
Tayakısı, “Çiftçinin üretime devam edebilmesi için yalnızca maliyetini karşılayan bir fiyat değil, emeğinin ve sermayesinin karşılığını alabileceği bir gelir elde etmesi gerekiyor. Sürdürülebilir bir ayçiçeği tarımı için üretici kârı da gözetilmeli ve alım fiyatı en az 41-42 TL/kg seviyesinde belirlenmelidir” ifadelerini kullandı.
“Üretici mutlaka desteklenmeli”
Ayçiçeğinin birçok bölgede çiftçiler için önemli bir gelir kaynağı olduğunu belirten Tayakısı, üretimin sürdürülebilmesi için desteklerin artırılması gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin bitkisel yağ ihtiyacında dışa bağımlılığının azaltılmasının yerli üretimin güçlendirilmesine bağlı olduğunu vurgulayan Tayakısı, çiftçinin üretimde tutulmasının aynı zamanda gıda güvenliği açısından da önem taşıdığını ifade etti.
“Ayçiçeği üretimi gıda güvenliği meselesidir”
Ayçiçeğinin içerdiği doymamış yağ asitleri, E vitamini ve antioksidanlar açısından önemli bir ürün olduğunu kaydeden Tayakısı, üretimin sürdürülebilir hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
Tayakısı, yerli üretimin artırılması, dışa bağımlılığın azaltılması ve üreticinin tarlada kalmasının sağlanması için ayçiçeği üreticilerine yönelik desteklerin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
