Adana’da 80 yaşındaki ney ustası Yunus Can, Çukurova’nın sazlıklarından topladığı kamışları atölyesinde işleyerek sanata dönüştürüyor. Kozan ilçesinde yaşayan emekli öğretmen Can, yarım asra yaklaşan emeğiyle hem üretim yapıyor hem de yetiştirdiği öğrencilerle bu kadim sanatı gelecek nesillere aktarıyor.
Kamıştan neye uzanan yolculuk
Ney ile tanışmasının yaklaşık 20-25 yıl öncesine dayandığını anlatan Yunus Can, bir arkadaşının evinde gördüğü ney metodunun hayatını değiştirdiğini belirtti. Can, “İçinde bir Muş türküsü dikkatimi çekti. Metot, Süleyman Evgüner’e aitti. Oradan neyin yapımını ve çalımını öğrendim. ‘Ben bunu yaparım’ dedim ve kamış toplamaya başladım” dedi.
“Her kamış ney olmaz”
Ney yapımının sabır ve ustalık gerektirdiğini vurgulayan Can, “Her kamış neye gelmez. Boğum aralıklarının dengeli olması gerekir. Tarladan kesip getiriyoruz ama hemen kullanılmaz. En az bir yıl kuruması gerekir. Kuruduktan sonra temizlenir, içi açılır ve yapım aşamasına geçilir” ifadelerini kullandı. Can, farklı ölçü ve ses özelliklerine sahip 24 çeşit ney bulunduğunu da sözlerine ekledi.
Gelenek öğrencilerle yaşatılıyor
Kozan’da ney yapımını başlatan isim olduğunu belirten Can, bilgisini öğrencileriyle paylaşarak sanatın devamlılığını sağlamaya çalıştığını söyledi. “Bu birikim benimle gitmesin istedim. Birçok kişiye öğrettim. Şimdi bu işi yapan arkadaşlarımız var. Zaman zaman bir araya gelip meşk ediyoruz. Gençlerin ilgisi az ama gönül verenler hâlâ var” dedi.
“Büyük bir değer”
Yunus Can’ın öğrencilerinden Zahit Emre Sönmez ise ney yapımının zorluğuna dikkat çekerek, “Yunus hocamız sayesinde neyle tanıştık. Ney yapmak gerçekten emek isteyen bir iş. Kozan’da böyle bir ustanın olması büyük bir şans. Bu değerin korunması ve desteklenmesi gerekiyor” diye konuştu.
İlerlemiş yaşına rağmen üretmeye devam eden Yunus Can, geleneksel ney sanatını yaşatarak bölge kültürüne katkı sunmayı sürdürüyor.
