Kahramanmaraş'ta geçmiş yıllarda onlarca ustanın çekiç sesleriyle yankılanan tarihi Semerciler Çarşısı, gelişen teknoloji ve değişen yaşam şartları nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Hayvan gücünün yerini motorlu araçlara bırakmasıyla birlikte kullanım alanı her geçen gün daralan bu geleneksel meslek, eski canlılığını tamamen yitirdi. Bir dönem şehrin en hareketli ticaret noktalarından biri olan çarşıda, bugünlerde sadece 70 yaşındaki semer ustası Ali Özen geleneksel yöntemlerle üretim yapmaya devam ediyor.
Kahramanmaraş'ın Dulkadiroğlu ilçesinde yer alan tarihi Kapalı Çarşı içerisindeki Semerciler Çarşısı'nda şimdilerde derin bir sessizlik hakim. Mesleğin son temsilcisi olan Ali Özen, hem çırak yetişmemesinden hem de ham madde maliyetlerinin artmasından dert yanıyor.
"Eskiden 60-70 ustaydık, şimdi tek başıma kaldım"
Yaklaşık 60 yıldır aynı çarşıda semer ürettiğini belirten Ali Özen, mesleğin geçmişteki parlak günleri ile bugünkü durumu arasındaki çarpıcı farkı şu sözlerle anlattı:
"Eskiden burada en az 60-70 semerci vardı. Şimdi ise tek ben kaldım. Zamanında güzel bir meslekti ancak teknolojiye yenik düştük. Artık mesleğimize ihtiyaç kalmadı, bu yüzden biz de bırakma noktasına geldik. Çırak yetişmiyor çünkü ben kendi geçimimi zor sağlarken başkasının geçimini nasıl sağlayayım. Ürettiğimizi satamıyoruz, elimizde kalıyor."
Hayvan gücüne olan ihtiyacın asgari düzeye indiğini vurgulayan emektar usta, günümüzde yalnızca hayvancılıkla uğraşanların, koyuncuların ve yaylaya çıkan vatandaşların nadiren semer satın aldığını belirtti.
Masraflar katlandı, kazançlar eridi
İlerlemiş yaşına rağmen zanaatını sürdüren Özen, üretim sürecinde karşılaştığı zorlukları ve maliyet artışlarını ise şu şekilde özetledi:
-
Üretim Süresi Uzadı: 10 yaşından beri bu işi yaptığını ifade eden Özen, eskiden 2 günde tamamladığı bir semeri, şimdilerde yaşı gereği ancak 3-4 günde bitirebildiğini söylüyor.
-
Malzeme Bulmak Zorlaştı: Semer yapımında kullanılan malzemeleri tedarik etmenin güçleştiğini belirten usta, semerin ana malzemelerinden olan özel otun Afyonkarahisar'dan yüksek maliyetlerle getirildiğini ifade ediyor.
-
Yeni Nesil Başka Sektörlerde: Dört çocuk babası olan Ali Özen, oğlunun fırsat buldukça kendisine yardım ettiğini ancak geçim kaygısı nedeniyle genel olarak başka iş kollarına yönelmek zorunda kaldığını dile getiriyor.
