Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, vergi denetimlerinde büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yönelik çalışmalarını yoğunlaştırdı. Bu yıl yürütülen denetimler kapsamında büyük ölçekli mükelleflerin yüzde 31,3’ü vergi incelemesine alındı.
Geçmiş yıllarda yaklaşık yüzde 11 seviyesinde bulunan bu oran, böylece önemli ölçüde yükseldi. Veriler, bu yıl neredeyse her üç büyük ölçekli mükelleften birinin vergi incelemesi kapsamında olduğunu ortaya koydu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi denetimlerinde teknolojinin etkin şekilde kullanılmasıyla denetim kapasitesinin güçlendirildiğini belirtti. Şimşek, vergide adaletin artırılmasına yönelik çalışmalar kapsamında denetim kapasitesinin büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yönlendirildiğini ifade etti.
Şimşek, söz konusu mükellefleri vergiye gönüllü uyuma davet ettiklerini belirterek, farklı denetim yöntemleriyle vergisel sorumlulukların doğru şekilde yerine getirilmesinin amaçlandığını kaydetti.
Orta ve küçük ölçekli mükelleflerde oran daha düşük
VDK verilerine göre bu yıl orta ölçekli mükelleflerin yüzde 7,3’ü vergi incelemesine tabi tutuldu. Küçük ölçekli mükelleflerde ise bu oran yüzde 1,1 olarak gerçekleşti.
Orta ölçekli mükelleflerin denetiminde vergi incelemesinin yanı sıra izaha davet uygulaması kullanılırken, küçük ölçekli mükelleflerde daha çok uyarı amacı taşıyan gözetim yöntemine başvuruldu.
Bu yöntemlerle mükelleflerin vergi yükümlülüklerini doğru şekilde yerine getirmeleri ve gönüllü uyumun artırılması hedefleniyor.
48,7 milyar liralık matrah artışı
VDK tarafından yüksek gelir grubunda yer alan mükelleflerin 2025 yılı kazançlarına ilişkin beyanlarının doğruluğunu artırmak amacıyla 2'nci Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı da hayata geçirildi.
Program kapsamında gözetim altına alınan ve yüksek gelir grubunda olduğu değerlendirilen mükellef sayısı 16 bin 307 olarak belirlendi. Çalışmalar sonucunda mükelleflerin artırdığı matrah toplamı ise 48,7 milyar liraya ulaştı.
Gözetim kapsamındaki mükellefler iki ayrı grupta değerlendirildi. İlk grupta, Türkiye'nin ölçek bakımından en büyük 42 bin firmasında ortaklığı bulunan ve beyan edilen gelir vergisi tutarları risk analizleriyle belirlenen kazançlarla uyuşmayan kişiler yer aldı.
İkinci grupta ise herhangi bir şirket ortaklığı bulunmamasına rağmen yaşam standartları ile ödedikleri vergilerin uyumlu olmadığı değerlendirilen kişiler yer aldı.
Yaklaşık 7 bin kişi ilk kez beyanname verdi
Yapılan çalışmalar kapsamında yaklaşık 7 bin mükellefin geçmiş dönemlerde herhangi bir beyanda bulunmadığı tespit edildi. Bu kişilerin önemli bir bölümü, gözetim çalışmaları sonucunda ilk kez beyanname vererek gelirlerini bildirdi.
Bu süreçte gelir vergisi beyanındaki artış 6,7 milyar liraya ulaştı. Söz konusu kişilerin ortak olduğu şirketlerin yaptığı vergi kesintisi matrahındaki artış 4,2 milyar lira olurken, ortak oldukları şirketlerin kurumlar vergisi matrahındaki artış ise 33,9 milyar lira olarak kayıtlara geçti.
Vergi Denetim Kurulu, denetim ve gözetim çalışmalarında özellikle yüksek gelir grubuna odaklanarak kayıt dışılığın azaltılması ve vergide gönüllü uyumun güçlendirilmesini hedefliyor.
