YKS ve LGS’ye sayılı günler kala öğrenciler ve aileler sınav heyecanını yoğun şekilde yaşamaya başladı. Acıbadem Adana Hastanesi Klinik Psikoloğu Dilara Boyraz Giriş, sınav kaygısına ilişkin yaptığı değerlendirmede, kaygının her zaman olumsuz bir duygu olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Sınav dönemlerinde öğrencilerde çarpıntı, uyku düzeninde bozulma ve “Yeterince hazır mıyım?” gibi düşüncelerin sıkça görüldüğünü belirten Giriş, belirli düzeyde hissedilen kaygının performansı destekleyebileceğini söyledi.
“Kaygı her zaman düşman değildir”
Kaygının tamamen ortadan kaldırılması gereken bir duygu olmadığını ifade eden Klinik Psikolog Dilara Boyraz Giriş, “Belirli bir düzeydeki kaygı aslında bizim için gereklidir. Bizi uyanık, odaklanmış ve motive eder. Sınava hazırlanmamızı sağlar, sınav anında ise performansımızı canlı tutar. Bu anlamda hafif bir gerginlik, tamamen ortadan kaldırılması gereken bir durum değil, yönetilmesi gereken bir enerjidir” dedi.
“Asıl sorun sınava yüklenen anlam”
Sınavın özünde yalnızca bilgi düzeyini ölçtüğünü belirten Giriş, öğrenciler ve ailelerin çoğu zaman sınava gereğinden fazla anlam yüklediğini söyledi.
“Sınav artık yalnızca bilgiyi değil, kişiliği, değeri ve geleceği ölçen bir araç haline geliyor” diyen Giriş, “İşte tam bu noktada doğal bir gerginlik, zorlayıcı bir kaygıya dönüşüyor. Çünkü artık yalnızca bir sınava girilmiyor; kişi kendisini ispat etmek zorunda hissediyor” ifadelerini kullandı.
“Olumsuz düşüncelerle mücadele etmeye çalışmayın”
YKS ve LGS öncesinde “Hiçbir şey bilmiyorum” ya da “Başaramazsam ne olur?” gibi düşüncelerin birçok öğrencide görüldüğünü belirten Giriş, bu düşüncelerle sürekli mücadele etmeye çalışmanın kaygıyı artırabileceğini söyledi.
Öğrencilerin kendilerine “Bu düşünceler beni rahatlattı mı, yoksa daha çok mu zorladı?” sorusunu yöneltmelerinin faydalı olacağını ifade eden Giriş, kaygılı düşüncelerin fark edilmesinin ve kabul edilmesinin daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu kaydetti.
“Önce yapabildiğiniz soruları çözün”
Sınav sırasında kaygının yükselmesi halinde uygulanabilecek yöntemlere de değinen Giriş, yavaş ve derin nefes almanın bedenin stres tepkisini azaltacağını söyledi.
Giriş, “Gergin hissedildiğinde kısa süreli esneme hareketleri yapılabilir veya dikkat sakin bir noktaya yönlendirilebilir. Ayrıca sınavda önce yanıtından emin olunan sorularla başlamak, özgüveni artırarak kaygının azalmasına yardımcı olur” dedi.
“Sınav sonucu sizi tanımlamaz”
Sınav sonuçlarının bir insanın değerini belirlemediğini vurgulayan Klinik Psikolog Dilara Boyraz Giriş, öğrencilerin kendilerini yalnızca sınav başarısıyla değerlendirmemesi gerektiğini belirtti.
“Bir birey, bir evlat, bir arkadaş ve hayalleri olan bir insansınız” diyen Giriş, sınavın hayatın tamamını değil yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu ifade etti.
Öğrencilere kendilerine karşı daha şefkatli olmaları tavsiyesinde bulunan Giriş, “Olumsuz düşünceler geldiğinde onların farkına varın ve yerine kendinizi destekleyen cümleler koyun. ‘Elimden geleni yaptım’, ‘Sadece devam ediyorum’ gibi basit ifadeler hem sakinleşmeye hem de yeniden odaklanmaya yardımcı olabilir” diye konuştu.