Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı hazırlandı. Beş yıllık süreçte 81 ilin tamamını kapsayacak planla şehirlerin yönetiminde teknoloji kullanımının yaygınlaştırılması öngörülüyor.
2020-2023 döneminde elde edilen tecrübe ve kurumsal kapasitenin üzerine oluşturulan yeni yol haritasında yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi teknolojiler öne çıkacak.
Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi alanlarında da erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarının devreye alınması planlanıyor.
81 il için akıllı şehir yol haritası hazırlanacak
Eylem planına göre 2026 yılının sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak.
Her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulacak. Mekânsal planlamada ise semantik planlama modeline geçilmesi zorunlu hale gelecek.
2027 yılında büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilecek. Toplam 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak.
En az 50 akıllı şehir uygulaması hayata geçirilecek
Planın 2028 aşamasında en az 50 akıllı şehir uygulamasının sahada kullanılması öngörülüyor. Oluşturulacak teknoloji kümelenmeleri aracılığıyla yerli çözümlerin yurt dışına ihraç edilmesi amaçlanıyor.
2029 yılına gelindiğinde ise tüm illerde Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Trafikten çevre temizliğine kadar farklı belediye hizmetleri bu merkezler üzerinden tek noktadan takip edilebilecek.
Çalışmaların koordinasyonunu Bakanlık bünyesinde oluşturulacak Ulusal Akıllı Şehir Merkezi sağlayacak.
2030’da yüzde 80 yerli üretim şartı
Akıllı şehir teknolojilerine ilişkin önemli hedeflerden biri de yerli üretim olacak. Plana göre 2030 yılında akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak.
Sektörde faaliyet gösterecek ve dünya ile rekabet etmesi hedeflenen 500 girişimci şirket desteklenecek. Sürecin hukuki altyapısını oluşturacak Akıllı Şehir Kanunu’nun da yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Trafikten atık toplamaya yeni sistemler
Yeni stratejide vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyen teknolojik uygulamalara da yer verildi. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleriyle trafikte geçirilen sürenin azaltılması hedeflenirken, atık toplama araçlarının doluluk oranlarına göre rota oluşturması planlanıyor.
Akıllı sokak aydınlatmalarıyla enerji tasarrufu sağlanması da hedefler arasında bulunuyor. Vatandaşlar ise mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar aracılığıyla ilgili birimlere doğrudan iletebilecek.
Bakanlık, yerel yönetimlere rehberlik edilmesi amacıyla 50 uygulamaya ilişkin fizibilite raporu ile 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturdu.
Afetlere karşı akıllı sistemler kullanılacak
Eylem planında kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimine de yer verildi. Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarıyla şehirlerin afetlere hazırlığının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
TOKİ’nin kentsel dönüşüm ve yeni konut projeleri de “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirilecek. Yeni yaşam alanlarında yeşil enerji kullanılması, su ve enerji kayıplarının sensörlerle anlık olarak belirlenmesi öngörülüyor.
Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her şehrin ihtiyacı ayrı ayrı ölçülecek. Hizmetlerin yaşlılar, engelliler ve dijital hizmetlere erişimde dezavantajlı grupları kapsayacak şekilde sunulması hedefleniyor.
Bakan Kurum: “50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğiz”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, hazırlanan eylem planına ilişkin yaptığı açıklamada, beş yıllık yol haritasının hazır olduğunu belirtti.
Kurum, belediyecilik, trafik sistemleri ve atık yönetimi başta olmak üzere vatandaşların günlük hayatını kolaylaştırması amaçlanan 50 akıllı şehir uygulamasının hayata geçirileceğini ifade etti.
