Dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkileyen diyabet, uzun süre belirti vermeden ilerleyerek ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Türkiye'de yaklaşık 4,4 milyon yetişkinin diyabet hastası olduğunun farkında olmadığını belirten Medline Adana Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı ve Türkiye Diyabet Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Dr. Yunus Coşkun, özellikle risk grubundaki kişilerin düzenli sağlık kontrolünden geçmesi gerektiğini söyledi.
Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğinden ibaret olmadığını vurgulayan Coşkun, hastalığın kontrol altına alınmadığında kalp ve damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı ve sinir hasarı gibi ciddi komplikasyonlara neden olabileceğini ifade etti.
Diyabet belirti vermeden ilerleyebiliyor
Özellikle Tip 2 diyabetin uzun süre sessiz seyredebileceğine dikkat çeken Dr. Yunus Coşkun, kişinin kendisini sağlıklı hissetmesinin kan şekeri değerlerinin normal olduğu anlamına gelmediğini belirtti.
Ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu, karın çevresinde yağlanması olan, hipertansiyon veya yüksek kolesterol sorunu yaşayan kişilerin risk altında olduğunu aktaran Coşkun, “Ülkemizde 4,4 milyon yetişkin diyabet hastası olduğunu bilmiyor. Bu nedenle diyabeti fark etmek için belirtilerin ortaya çıkması beklenmemelidir” dedi.
35 yaşından itibaren tarama öneriliyor
Uluslararası sağlık kılavuzlarının, herhangi bir risk faktörü bulunmayan yetişkinlerde bile 35 yaşından itibaren diyabet taraması önerdiğini belirten Coşkun, fazla kilo veya obeziteye ek risk faktörleri bulunan kişilerin ise daha erken değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Diyabetin çoğu zaman aniden ortaya çıkmadığını ifade eden Coşkun, hastalık öncesindeki prediyabet döneminin erken tespit edilmesinin önemine dikkat çekti.
Gizli şeker döneminde önlem almak mümkün
Halk arasında gizli şeker olarak bilinen prediyabet, kan şekeri düzeyinin normalin üzerinde olduğu ancak henüz diyabet tanısı konulacak seviyeye ulaşmadığı dönem olarak tanımlanıyor.
Bu aşamada alınacak önlemlerle Tip 2 diyabet gelişme riskinin önemli ölçüde azaltılabileceğini belirten Coşkun, kilo kontrolü, düzenli fiziksel aktivite ve sağlıklı beslenmenin önemini vurguladı.
Haftada 150 dakika egzersiz önerisi
Prediyabeti bulunan fazla kilolu bireylerde vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 5 ila 7'sinin kaybedilmesinin diyabet riskini azaltmada etkili olduğunu belirten Coşkun, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasını önerdi.
Diyabet riskinin değerlendirilmesinde yalnızca kan şekeri ölçümünün yeterli olmadığını ifade eden Coşkun, bel çevresi, tansiyon, kolesterol ve diğer metabolik risk faktörlerinin de dikkate alınması gerektiğini kaydetti.
Diyabet tedavisinde yeni yaklaşımlar öne çıkıyor
Diyabet tedavisinin son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini belirten Coşkun, güncel tedavi anlayışının yalnızca kan şekerini düşürmeye odaklanmadığını söyledi.
Hastaların kalp ve damar sağlığı, böbrek fonksiyonları, kilosu, tansiyonu ve kolesterol değerlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Coşkun, tedavinin kişinin mevcut hastalıklarına ve bireysel risklerine göre planlanmasının önemine işaret etti.
