DTÖ 3 aylık verileri kamuoyu ile paylaştı. Eylül ayı mal ticareti barometresinin, Haziran'daki 102,2 seviyesinden 101,8'e gerilediği açıklandı. Bu düşüş, siparişlerin öne çekilme etkisinin azaldığına işaret etti. DTÖ, 100 seviyesinin orta vadeli büyüme trendiyle uyumlu olduğunu vurgularken, taşımacılık verilerinde ılımlı genişleme sinyalleri ise devam ediyor.
Trump Tarifelerinin Ticaret Akışına Etkisi Nasıl Oldu?
ABD Başkanı Donald Trump'ın birçok ticaret ortağına yönelik yüzde 10 ve üzeri gümrük vergileri, uluslararası ticareti derinden etkiledi. Bu vergiler, ithalatçıların siparişleri erkene çekmesine ve talebin alternatif ülkelere kaymasına yol açtı.
ABD'nin Çin'den ithalatı, yılbaşından Ağustos'a kadar yüzde 22 azaldı. Buna karşılık, Vietnam, Hindistan, Tayland, Malezya ve Tayvan gibi ülkelerden sevkiyatlar yüzde 20'nin üzerinde arttı. Bu kayma, Asya tedarik zincirlerini yeniden yapılandırdı ve küresel ticaret dengesini bozdu.
DTÖ'nün verileri, ABD-Çin ticaret savaşının kalıcı etkiler yarattığına dikkat çekiliyor. Çin'in ihracat odaklı ekonomisi daralırken, Güneydoğu Asya ülkeleri yeni üretim üsleri haline geldi. Dünya Bankası, bu trendin 2025 GSYH büyümesini yüzde 0,3 puan aşağı çekebileceğini öngörüyor. DTÖ raporu, havayolu kargo ve konteyner taşımacılığında zayıflama olsa da genel genişleme sinyallerinin sürdüğünü belirtiyor.
Büyüme Tahminleri Düşürüldü: 2026 İçin Riskler Var!
DTÖ'nün son tahminlerine göre, 2025 küresel ticaret hacmi yüzde 2,4 büyüyecek; bu, 2024'teki yüzde 2,8'lik büyüme oranının altında kalınması demek. 2026 için ise yüzde 0,5'e varan yavaşlama bekleniyor. IMF, bu öngörüyü destekleyerek, jeopolitik gerilimler ve enflasyon baskılarının ticareti frenleyeceğini ifade ediyor. Avrupa Komisyonu'nun raporunda, AB ithalatının 'Trump tarifelerinden' etkilenerek yüzde 1,5 daralacağı belirtiliyor.
Türkiye Nasıl Etkilenecek?
DTÖ verileri, Trump tarifelerinin 'şimdilik' Türkiye'nin ihracatını dolaylı etkilediğini vurguluyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025'in ilk 10 ayında Türkiye'nin ihracatı yüzde 3,2 artarak 200 milyar doları aştı; ancak Çin ve ABD pazarlarındaki yavaşlama, tekstil ve otomotiv sektörlerini zorluyor. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, 'Küresel ticaret daralması, yerel firmaların alternatif pazarlara yönelmesini zorunlu kılıyor' dedi.
Türkiye açısından, Ticaret Bakanlığı; DTÖ raporunu değerlendirerek Afrika ve Orta Asya'ya ihracatı teşvik ediyor. Ekonomi Bakanlığı; AB ve ABD dışındaki pazarlara ihracat için yönlendirme yapıyor.
