ABD Başkanı Donald Trump ile İran cephesinden, küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'na ilişkin karşılıklı dikkat çeken açıklamalar geldi. Başkan Trump, bölgedeki gemilerin rotalarını değiştirmeye başladığını iddia ederken, İran tarafı ise ABD ile varılan mutabakat metninde Hürmüz Boğazı üzerindeki haklarının kesin olarak kabul edildiğini ileri sürdü.
Trump "Güney otoyolu" ve alternatif rotaları işaret etti
ABD Başkanı Donald Trump, kendisine ait sosyal paylaşım sitesi Truth Social hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğine ilişkin iddialarda bulundu. Trump, "Gemiler, çoğu petrol yüklü olarak, Hürmüz Boğazı'ndan ayrılmaya başladı. Tamamen güvenli, emniyetli ve el değmemiş olan güney 'otoyol'unu kullanıyorlar" ifadelerini kullanarak, küresel ticaret ağları için seyahat edilebilecek başka alternatif rotaların da mevcut olduğunu belirtti.
İran ile Umman'ın boğaz üzerindeki egemenliği teyit edildi iddiası
Öte yandan, ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelere ilişkin İran basınına çarpıcı iddialar yansıdı. Fars Haber Ajansı'na konuşan ve ismi açıklanmayan bir kaynak, iki ülke arasında varılan mutabakatın son aşamasında metinde önemli değişiklikler yapıldığını öne sürdü. İddiaya göre yapılan bu değişikliklerle, Hürmüz Boğazı üzerindeki İran ve Umman egemenliği açık ve kesin bir şekilde ifade altına alındı. Yeni metinde, boğazdaki denizcilik hizmetlerinin gelecekteki yönetiminin tamamen bu iki ülke tarafından belirleneceği maddesinin yer aldığı savunuldu.
Gemilerin ücretsiz geçişi yalnızca 60 gün sürecek
Mutabakat metninde "denizcilik hizmetleri" ifadesinin açıkça kullanılmasının, ABD’nin İran tarafından ücret tahsil edilme hakkını zımnen kabul ettiği anlamına geldiği yorumları yapılıyor. Söz konusu kaynağın aktardığı detaylara göre, İran gemilerin ücretsiz geçişini yalnızca 60 gün boyunca kabul edecek. Bu kapsamda ABD'nin ücretlendirme ilkesine onay verdiği, İran'ın ise bu sürenin ardından boğazdan geçen ticari gemilerden güvenlik, denizcilik, çevre koruma ve sigorta hizmetleri adı altında gelir elde etmeyi planladığı ifade edildi. Tahran yönetiminin, bu gelirleri ülkenin ekonomik kalkınmasında kullanmayı hedeflediği de gelen bilgiler arasında yer aldı.