Türkiye'deki şehirlerin Osmanlı döneminde hangi isimlerle anıldığı ortaya çıktı. Kimi şehir Rumlardan, kimi Orta Asya'dan, kim ise Ermenilerden aldıkları adlarla anılırken, bazı şehirler zamanla bambaşka isimler kullanıyordu. Adana'nın eski ismi ise dikkat çekti...
ŞEHİRLERİN ESKİ İSİMLERİ NEREDEN GELİYOR?
Birçok ilin eski adı farklı medeniyetlerin etkisiyle ortaya çıktı. Bursa, Bitinya Kralı Prusias'tan adını alırken, Ankara, tarih boyunca Ankyra, Angora ve Engürü gibi çok sayıda isimle anıldı.
Gaziantep adı 'pınarın gözü' anlamına gelen Ayıntab'tan türedi. Kırklareli, uzun yıllar 'Kırkkilise' olarak kayıtlarda yer aldı.
Van, Asur kraliçesi Semiramis ve Pers döneminin önemli isimleriyle ilişkilendirildi. Adana'nın isminin ise mitolojik bir geçmişe dayandığı ve Osmanlı döneminde Adanos ve Saros efsaneleriyle bağdaştırılarak bu şekilde anıldığı biliniyor.
HER ŞEHRİN BİR HİKAYESİ VAR
Bazı şehir isimleri, zamanla halk arasında söyleniş biçimleriyle de değişiklik gösterdi. Diyarbakır, Bekir boyundan gelen 'Diyar-ı Bekir' adından şekillendi.
Yalova, 'Yalakabad' ve 'Yalı Ovası' isimlerinden bugünkü hâlini aldı. Bitlis, komutan Badlis'ten, Bolu, Claudiopolis adının 'Polis' kısmından türedi. Bingöl ise çevresindeki çok sayıdaki gölden sebebiyle bu isme layık görüldü.
İŞTE TÜRKİYE'DEKİ ŞEHİRLERİN ESKİ İSİMLERİ
Türkiye'nin şehirlerinin Osmanlı dönemindeki isimleri şöyle:
Adana - Adanos / Adana (Mitolojik köken: Adanos ve Saros)
Adıyaman - Hisn-ı Mansur
Afyonkarahisar - Akroenos
Ağrı - Ararat
Aksaray - Aksaray (Beyaz saraydan gelir)
Amasya - Amasesia
Ankara - Engürü / Angora / Ankyra
Antalya - Attalia / Adalia
Ardahan - Ardana
Artvin - Artvani / Artvini
Aydın - Tralleis / Aydın (Aydınoğlu Beyliği'nden)
Balıkesir - Paleokastron
Bartın - Parthenia
Batman - Batman (Orta Çağ'da aynı ad kullanılırdı)
Bayburt - Paypert / Baiberd
Bilecik - Bilekoma
Bingöl - Çok göllerden dolayı Bingöl
Bitlis - Bageş / Pagiş / Badlis
Bolu - Bithynion / Claudiopolis
Burdur - Askaniya
Bursa - Prusa / Hüdavendigar
Çanakkale - Dardanos / Çanak-Kale (boğazdaki çanak şeklinden)
Çankırı - Kengiri
Çorum - Çoğurum
Denizli - Domuz-ili / Deniz-ili
Diyarbakır - Amid / Amed / Diyar-ı Bekir
Düzce - (Kesin eski ad kaydı yok)
Edirne - Hadrianopolis
Elazığ - Mamuretülaziz / Elaziz
Erzincan - Eriza / Ezirgan
Erzurum - Ardı Rum / Erzen-i Rum
Eskişehir - Dorylaion
Gaziantep - Ayıntab / Antep
Giresun - Kerasus / Kerasonta
Gümüşhane - Argyropolis
Hakkâri - Çölemerik
Hatay - Hatena
Iğdır - Tsolakert
Isparta - Baris
İstanbul - Byzantion / Konstantinopolis / Kostantiniyye / İslambol
İzmir - Smyrna
İzmit (Kocaeli) - Nikomedia
Kahramanmaraş - Markasi / Germanicia / Mer'aş
Karabük - (Cumhuriyet döneminde kuruldu)
Karaman - Laranda / Larende
Kars - Karsak Oymağı'ndan
Kastamonu - Tumana / Kastamoni
Kayseri - Mazaka / Caesarea (Kaysarea)
Kırıkkale - Kırıkkal / Kırık Köy + Kale
Kırklareli - Kırkkilise
Kırşehir - Kır Şehri
Kilis - Kiris / Cyrrhus
Kocaeli - Koca-Eli (Akçakoca'dan)
Konya - Ikonion / Iconium / Kuniye
Kütahya - Katiation / Kotiaeion
Malatya - Meliddu / Melitene
Manisa - Magnesia
Mardin - Maride / Mer-din
Mersin - Mersinli Aşireti'nden
Muğla - Mobolla
Muş - Muşa / Muşet
Nevşehir - Muşkara
Niğde - Nakida / Nikde
Ordu - Kotyora
Osmaniye - Otman
Rize - Rizo / Rhizaion (muhtemel)
Sakarya - Sakarya Nehri'nden
Samsun - Amisos
Siirt - Si'irt (Keldani kökenli)
Sinop - Sinope
Sivas - Sebasteia / Sebaste
Şanlıurfa - Orhai / Orhoe / Urhai
Şırnak - Şehr-i Nuh / Şerneh
Tekirdağ - Rodosto / Tekfurdağı
Tokat - Komana Pontika
Trabzon - Trapezus
Tunceli - Dersim / Tunceli (tunç ülkesinden)
Uşak - Uşşak / Uşak (genç delikanlı)
Van - Tuşpa / Şahmirankent
Yalova - Yalakabad / Yalı Ovası
Yozgat - Bozok / Yozkent
Zonguldak - Sandaraca / Zonguldak
