Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), radyo, televizyon ve dijital yayınların denetiminde yapay zeka teknolojisinden yararlanacağı yeni bir sistemi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Via+ adı verilen sistemle yayınların daha kapsamlı şekilde takip edilmesi, mevzuata aykırı içeriklerin tespit edilmesi ve denetim süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yeni sistemin kurulumunda son aşamaya gelindiğini belirtti. Dijital platformların ve internet tabanlı yayıncılığın gelişmesiyle birlikte denetim altyapısının da teknolojik dönüşüme ihtiyaç duyduğunu ifade eden Daniş, Via+ projesinin bu kapsamda geliştirildiğini söyledi.
Günlük 19 bin 200 saatlik konuşma analiz edilecek
Yeni sistemin teknik kapasitesine ilişkin bilgiler paylaşan Daniş, Via+'nın aynı anda 6 uydu üzerinden 800'den fazla televizyon kanalını takip edebileceğini açıkladı. Sistemin internet tabanlı yayın mecralarının büyük bölümünü de izleyebilecek şekilde tasarlandığını belirtti.
Yapay zeka destekli teknolojinin yalnızca yayınları takip etmekle sınırlı kalmayacağını vurgulayan Daniş, 6112 sayılı Kanun kapsamında olası ihlallerin belirlenerek raporlanabileceğini kaydetti.
Daniş, "Via+ sistemi, günlük 19 bin 200 saat konuşmayı analiz ederek, 12 dilde tercüme edebilecek ve bununla ilgili ihlalleri tespit edebilecek, 300 milyondan fazla kareyi görüntüleyip denetleyebilecek" dedi.
Sistem tarafından hazırlanan ihlal raporlarının ilgili uzmanlara iletileceğini belirten Daniş, raporların son değerlendirmesinin RTÜK uzmanları tarafından yapılacağını ifade etti.
Sistemin yüzde 90'ı tamamlandı
Via+ projesinin kurulum çalışmalarında yüzde 90 seviyesine ulaşıldığını açıklayan RTÜK Başkanı Daniş, test sürecinin devam ettiğini bildirdi. Sistemin Üst Kurul mevzuatına uygun şekilde akredite edildiğini ve İzleme Dairesinin yeni teknolojiye entegrasyonunun sürdüğünü söyledi.
RTÜK uzmanlarının da sistemin kullanımı konusunda eğitim aldığını belirten Daniş, yeni altyapının uzun yıllar boyunca yayın denetimlerinde kullanılmasının hedeflendiğini dile getirdi.
Daniş, "Nasıl ki savunma anlamında bir çelik kubbemiz varsa, Via+ medya alanındaki çelik kubbemiz olacak" ifadelerini kullandı.
Via+ projesinin Cumhurbaşkanlığı 2027 Yatırım Programı'na dahil edildiğini de aktaran Daniş, sistem sayesinde aileye, kadına ve çocuğa yönelik ihlallerin hızlı şekilde belirlenerek raporlanabileceğini kaydetti.
Dijital platformlara yönelik denetim alanı genişleyecek
Geleneksel radyo ve televizyon yayınlarının yanı sıra internet tabanlı dijital platformların da yaygınlaştığına dikkat çeken Daniş, bu alandaki mevzuat çalışmalarının devam ettiğini belirtti.
Telefon ve tabletler üzerinden dijital içeriklere erişimin günlük yaşamın bir parçası hâline geldiğini ifade eden Daniş, yayıncılık alanındaki değişime uygun yeni görevlerin RTÜK'e tanımlanmasının gündemde olduğunu söyledi.
Daniş, bu görevlerin tanımlanmasıyla birlikte Via+ sisteminin genişleyen denetim alanında kullanılabilecek teknolojik altyapıyı sağlayacağını ifade etti.
Dizi ve televizyon programlarında "değer yerleştirme" dönemi
RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, yayıncılık sektörüne yönelik çalışmalar kapsamında "değer yerleştirme" yaklaşımının da gündemde olduğunu açıkladı.
Kadına, çocuğa ve aileye yönelik ihlaller konusunda toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini belirten Daniş, bu konuların yalnızca kamu spotlarıyla sınırlı kalmadan televizyon programlarının içeriğinde de ele alınmasını önemsediklerini söyledi.
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ile gerçekleştirilen bir toplantıda gündeme gelen değer yerleştirme kavramının, yayıncılık sektörünün farklı alanlarında uygulanabileceğini ifade etti.
Daniş, "Kadına, çocuğa ve aileye yönelik ihlallerle mücadelede farkındalığın ve toplumsal duyarlılığın artırılması için sektörden beklentilerimiz var. Değer yerleştirme, haber kuşaklarında, prime time dizilerde, eğlence kuşaklarında olabilir" dedi.
Yayıncılarla iş birliği yapılacak
RTÜK'ün toplumsal duyarlılığı artırmaya yönelik çalışmalarında yayıncı kuruluşlarla iş birliğini sürdürdüğünü belirten Daniş, ilgili kurum ve kuruluşlarla ortak çalışmalar yürüttüklerini aktardı.
Kamu spotlarının ilgili bakanlıklar ve kuruluşlar tarafından hazırlanarak RTÜK'e gönderildiğini, gerekli kararların ardından yayıncılara iletildiğini anlatan Daniş, farkındalık çalışmalarının daha geniş içeriklerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Kadına yönelik şiddetin önlenmesi konusunda bazı televizyon dizilerinde olumlu örneklerin bulunduğunu belirten Daniş, benzer içeriklerin yaygınlaştırılması için sektör temsilcileriyle görüşmelerin devam ettiğini bildirdi.
