Peynir üretimi ve satışına ilişkin kurallar yeniden düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile doğrudan tüketime veya ileri işlemeye sunulan peynirlerin hijyenik ve tekniğine uygun şekilde üretilmesi, muhafaza edilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esaslar güncellendi. Yeni düzenlemeyle 2015 yılında yayımlanan eski tebliğ yürürlükten kaldırıldı.
Tebliğ, peynir üreticilerinden satış noktalarına kadar sektörde faaliyet gösteren işletmeleri yakından ilgilendiriyor. Yeni kurallarla ürünlerin niteliğinin doğru tanımlanması, tüketicinin yanıltılmasının önlenmesi ve gıda güvenilirliğinin artırılması hedefleniyor.
Çiğ sütten üretilen peynirlere 4 ay şartı
Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri olgunlaştırma süresi oldu. Çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçirilen sütlerden üretilen, telemesi haşlanmamış peynirler taze olarak piyasaya sunulamayacak. Bu peynirlerin satışa çıkarılabilmesi için uygun koşullarda en az dört ay olgunlaştırılması gerekecek.
Böylece söz konusu ürünlerin üretim ve piyasaya arz süreçlerinde olgunlaştırma şartı zorunlu hale getirildi.
Etiketlerde köy ve doğal peynir ifadeleri yasak
Peynir ambalajlarında kullanılan ifadeler de yeni düzenlemeyle sınırlandırıldı. Ürün etiketlerinde “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi nitelemelere yer verilemeyecek.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem görmemiş çiğ sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerde ise tüketiciyi bilgilendirmeye yönelik özel bir zorunluluk getirildi. Bu ürünlerin etiketlerinde, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre büyüklüğünde “Çiğ sütten üretilmiştir” ibaresi bulunacak.
Hayvan görsellerine de sınırlama getirildi
Birden fazla hayvan türünün sütü kullanılarak üretilen peynirlerde, kullanılan sütler miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanacak. Bu tür karışık sütlü ürünlerin etiketlerinde inek, koyun veya keçi görselleri kullanılamayacak.
Peynirin içeriğine ilişkin kurallar da yeniden belirlendi. Buna göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ve bitkisel yağlar kullanılamayacak. Çeşnili taze peynirlerde stabilizör amacıyla nişasta kullanımına ise istisna tanındı.
Çeşnili peynirlerde oran sınırı belirlendi
Yeni tebliğle çeşnili peynirlerde kullanılabilecek malzemelerin oranlarına da sınır getirildi. Buna göre toplam çeşni oranı genel olarak yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i aşamayacak. Sert kabuklu meyvelerin peynir içerisinde ezme veya püre şeklinde değil, tane ya da parça halinde kullanılması gerekecek.
Öte yandan tanımlanan tüm teleme ve peynirlerin muhafaza, taşıma ve piyasaya arz süresince 10 derecenin altında tutulması zorunlu olacak. Böylece ürünlerin soğuk zincir koşullarına uygun şekilde tüketiciye ulaştırılması hedefleniyor.
İşletmelere 30 Nisan 2027’ye kadar süre
Yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için mevcut gıda işletmecilerine geçiş süresi tanındı. İşletmeler, üretim süreçlerini ve etiketleme altyapılarını yeni tebliğ hükümlerine uygun hale getirmek için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süreye sahip olacak.
Belirlenen geçiş süresi boyunca eski tebliğ hükümleri uygulanmaya devam edecek. Bu tarihten itibaren ise peynir üretimi, etiketlenmesi ve piyasaya sunulmasında yeni düzenlemelere uyulması gerekecek.
