DEVA Partisi Adana Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Sadullah Kısacık, 2027 yılı bütçe görüşmeleri kapsamında yaptığı değerlendirmelerde Türkiye ekonomisinin karşı karşıya olduğu sorunları gündeme taşıdı. Fon krizinin vatandaşlar üzerindeki etkilerine, borsada yaşanan değer kaybına, yükselen faiz giderlerine ve bütçe açığına dikkat çeken Kısacık, ekonomik tablonun toplumun farklı kesimlerini zorladığını savundu.
Bütçe görüşmelerinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a seslenen Kısacık, fon krizi nedeniyle ortaya çıktığını belirttiği kayıpların büyüklüğünü çeşitli kamu kurumlarının bütçeleriyle karşılaştırdı. Ekonomideki güven ortamının zedelendiğini ifade eden Kısacık, mevcut tablonun hem vatandaşların birikimlerini hem de üretim ve ticaret faaliyetlerini olumsuz etkilediğini ileri sürdü.
“Fon kaybı 13 bakanlığın bütçesinden fazla”
Fon krizi nedeniyle mağdur olan vatandaşların doğrudan kaybının 800 milyar liraya ulaştığını belirten Kısacık, bu tutarın bazı bakanlıkların yıllık bütçelerini aştığını söyledi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının bütçesinin 761 milyar 412 milyon lira olduğunu hatırlatan Kısacık, fon kaynaklı kaybın büyüklüğüne dikkat çekti.
Kısacık, fon krizinin yalnızca doğrudan maddi kayıplarla sınırlı kalmadığını, piyasalarda oluşan güvensizlik ortamının borsaya da yansıdığını savundu. Kısacık’ın açıklamasına göre, 17 Eylül’den bu yana borsada yaşanan değer kaybı 6 trilyon liraya ulaştı. Bu tutarın 2027 yılı bütçesinin yüzde 22’sine karşılık geldiğini belirten Kısacık, fon kriziyle bağlantılı doğrudan ve dolaylı kayıpların ekonomik etkilerinin kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Hangi bütçeyi görüşelim?”
Fon krizinin yol açtığını belirttiği kayıpları bütçe açığı ve faiz giderleriyle birlikte değerlendiren Kısacık, 2027 yılı bütçesindeki faiz yükünün 3 trilyon 975 milyar lira, bütçe açığının ise 3 trilyon 868 milyar lira olarak öngörüldüğünü dile getirdi.
Bu rakamların ekonomik tablonun ağırlığını ortaya koyduğunu savunan Kısacık, bütçe görüşmelerinin mevcut sorunlar dikkate alınarak yürütülmesi gerektiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a seslenen Kısacık, “Fon krizi kaybı, faiz yükü ve bütçe açığı 2027 bütçesinin yarısını aşmışken, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının bütçesi kadar para vatandaşın cebinden çalınmışken hangi bütçeyi görüşelim?” ifadelerini kullandı.
Kısacık, fon krizinin piyasalara etkilerinin ve vatandaşların yaşadığı mağduriyetlerin ekonomik değerlendirmelerde dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Faiz giderlerindeki artışa dikkat çekti
2027 yılı bütçesinde faiz ödemeleri için ayrılan kaynağı eleştiren Kısacık, faiz giderlerinin bütçe içindeki payının yükseldiğini belirtti. Faiz ödemelerinin 2026 bütçesine kıyasla bütçeye oranında yüzde 44 artış olduğunu ifade eden Kısacık, bu durumun kamu hizmetlerine ve üretime ayrılabilecek kaynaklar açısından tartışılması gerektiğini söyledi.
Faiz ödemelerinin 2027 bütçesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesinin 115, Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ise 99 katına ulaştığını kaydeden Kısacık, tarımsal desteklerle faiz giderleri arasındaki farkı da gündeme getirdi. Çiftçilere sağlanan tarımsal desteklerin 16 katı tutarında kaynağın faiz ödemelerine ayrıldığını belirten Kısacık, bütçedeki faiz yükünün azaltılmasının önemine işaret etti.
Faiz harcamalarının bütçe giderleri içindeki payının 2016 yılında yüzde 8,60 olduğunu, 2027 yılı bütçesinde ise bu oranın yüzde 14,57’ye yükseldiğini söyleyen Kısacık, Türkiye’nin faiz yükünden kurtulabilmesi için ekonomik politikaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Kısacık, yüksek faiz giderlerinin vergi, harç ve cezalar aracılığıyla vatandaşların üzerinde ek bir yük oluşturduğunu belirterek, “Bütçe bu kadar yüksek faiz yükü olduğu sürece bu milletin sırtı düzelmez” dedi.
Esnaf borçların yapılandırılmasını istiyor
Ekonomideki sıkıntıların esnaf üzerindeki etkilerine de değinen Kısacık, vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçları nedeniyle işletmelerin zor durumda kaldığını ifade etti. Esnafın borçlarının yapılandırılmasını, hesaplarına, kredi kartlarına ve POS cihazlarına konulan blokelerin kaldırılmasını talep ettiğini belirten Kısacık, ticari faaliyetleri aksatan uygulamaların da yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.
Vergi daireleri tarafından işletmelerin ticaret yaptığı müşterilere gönderilen yazılarla alacaklarına el konulmasının ticari faaliyetleri olumsuz etkilediğini savunan Kısacık, esnafın işlerini sürdürebilmek için desteğe ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
Esnafın taleplerini Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a ilettiğini belirten Kısacık, ekonomik sıkıntıların hafifletilmesi için vergi ve SGK yüklerinin azaltılması, borçların yapılandırılması ve işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesine imkân tanıyacak adımların atılması çağrısında bulundu.
Çiftçinin emeği tarlada kalıyor
Çukurova’daki tarımsal üretimde yaşanan sorunlara da dikkat çeken Kısacık, birçok üründe üreticilerin emeğinin karşılığını alamadığını savundu. İncir, üzüm, narenciye, kavun ve karpuz gibi ürünlerin yeterli kazanç sağlamadığını belirten Kısacık, üretim maliyetleri ve satış fiyatları arasındaki dengesizliğin çiftçileri zorladığını ifade etti.
Üreticilerin bazı ürünlerini dalında veya tarlada bırakmak zorunda kaldığını dile getiren Kısacık, her yıl zarar eden çiftçilerin narenciye bahçelerini kesmeye başladığını söyledi. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından çiftçilerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Kısacık, üreticilerin artan maliyetler karşısında daha fazla dayanamadığını belirtti.
Sanayici pazar kayıplarıyla karşı karşıya
Sanayi sektörünün de ekonomik koşullardan etkilendiğini ifade eden Kısacık, enflasyonu düşürme amacıyla uygulanan kur politikasının sanayiciler üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Sanayicilerin ciddi pazar kayıpları yaşadığını savunan Kısacık, üretim yapan işletmelerin rekabet gücünün korunmasının önem taşıdığını söyledi.
Esnaf, çiftçi ve sanayicinin aynı dönemde ekonomik baskılarla karşı karşıya kaldığını belirten Kısacık, üretimin ve ticaretin devam edebilmesi için ekonomik sorunlara yönelik somut adımlar atılması gerektiğini dile getirdi.
Kısacık, bütçe görüşmeleri kapsamında yaptığı değerlendirmelerde fon krizinin etkilerinin araştırılması, faiz yükünün azaltılması, esnafın borç sorunlarının çözülmesi ve üreticilerin desteklenmesi çağrısında bulunarak ekonomik sıkıntıların toplumun farklı kesimleri üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
