Türkiye'de uzun süredir gündemde olan kademeli emeklilik düzenlemesine ilişkin yeni bir adım atıldı. CHP Karabük Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olan çalışanlara kademeli emeklilik hakkı tanınmasını amaçlayan kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sundu. Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan çalışanların beklentilerine yönelik hazırlanan teklif, emeklilik yaşı ve prim gün sayısındaki farklılıkların azaltılmasını hedefliyor.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik yapılmasını öngören teklifin yasama süreci merakla takip ediliyor. Ancak kademeli emeklilik düzenlemesi henüz Meclis'ten geçmedi ve yürürlüğe girmedi. Bu nedenle çalışanların mevcut emeklilik koşullarında teklif nedeniyle herhangi bir değişiklik bulunmuyor.
1999-2008 arası sigortalılara kademeli emeklilik önerisi
Kanun teklifinin merkezinde, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar bulunuyor. Teklif kapsamında bu dönemde sigorta girişi yapılan vatandaşlara, sigortalılık başlangıç tarihleri dikkate alınarak kademeli emeklilik hakkı tanınması amaçlanıyor.
EYT düzenlemesinin kapsamı dışında kalan çalışanlar için hazırlanan öneriyle emeklilik yaşının, prim ödeme gün sayısının ve sigortalılık süresinin daha kademeli bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Böylece birbirine yakın tarihlerde sigortalı olmalarına rağmen farklı emeklilik koşullarına tabi olan çalışanlar arasındaki eşitsizliklerin azaltılması amaçlanıyor. Teklifin yasalaşıp yasalaşmayacağı ise TBMM'deki değerlendirme sürecine bağlı olacak.
Esnaf ve memurlar için 7 bin 200 prim günü teklifi
Kademeli emeklilik teklifinde dikkat çeken bir diğer düzenleme, esnaf ve memurların emeklilik için tamamlaması gereken prim ödeme gün sayısına ilişkin oldu.
Teklifte, 9 bin gün olan prim şartının 7 bin 200 güne indirilmesi öngörülüyor. Böylece ilgili çalışan grupları için prim şartında 1.800 günlük bir indirim yapılması hedefleniyor.
Önerinin hayata geçirilmesi durumunda, kapsamına giren çalışanların emeklilik için tamamlaması gereken prim süresinin kısalması amaçlanıyor. Ancak bu değişiklik de henüz yürürlüğe girmiş değil.
Cevdet Akay'dan emeklilikte eşitsizlik vurgusu
Kanun teklifini hazırlayan CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanlar arasında emeklilik koşulları bakımından önemli farklılıklar bulunduğuna dikkat çekti.
Akay, özellikle prim ödeme gün sayılarındaki farklılıkların sosyal güvenlik sistemindeki ölçülülük ve adalet ilkeleriyle bağdaşmadığını savundu. Birbirine yakın tarihlerde çalışma hayatına başlayan vatandaşların farklı koşullarla emekli olmasının giderilmesi gereken bir sorun olduğunu ifade etti.
Ayrıca 1 Mayıs 2008 sonrasında işe başlayan memur ve esnaflar için prim şartının 9 bin güne çıkarılmasının yeni bir eşitsizlik oluşturduğunu belirten Akay, hazırladığı teklifle bu farklılıkların azaltılmasını amaçladıklarını kaydetti.
Kademeli emeklilik çıktı mı, yasalaştı mı?
Kademeli emeklilik konusunda çalışanların en çok merak ettiği soru, düzenlemenin yürürlüğe girip girmediği oldu. Ancak TBMM'ye sunulan kanun teklifi henüz yasalaşmadı.
Teklifin Meclis'e sunulması, düzenlemenin kabul edildiği veya emeklilik şartlarının değiştiği anlamına gelmiyor. Önerilen değişikliklerin uygulanabilmesi için gerekli yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Bu nedenle 1999-2008 yılları arasında sigorta girişi bulunan vatandaşlar açısından mevcut emeklilik koşulları geçerliliğini koruyor.
Kademeli emeklilikte gözler TBMM'ye çevrildi
Kademeli emeklilik talebinin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte milyonlarca çalışanın dikkati TBMM'deki gelişmelere çevrildi. Cevdet Akay tarafından sunulan teklifin önümüzdeki süreçte nasıl değerlendirileceği ve düzenlemeye ilişkin yeni bir adım atılıp atılmayacağı merak ediliyor.
Teklifin kabul edilmesi halinde emeklilik yaşına, sigortalılık süresine ve prim gün sayısına ilişkin yeni koşulların belirlenmesi söz konusu olabilecek. Ancak şu aşamada 1999-2008 arası sigortalılar için kesinleşmiş yeni bir emeklilik yaşı veya prim günü uygulaması bulunmuyor.
Kademeli emeklilik bekleyen çalışanlar açısından belirleyici gelişme, teklifin TBMM'deki yasama sürecinde alacağı kararlar olacak.
