Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), ekonomiye ilişkin geniş kapsamlı kanun teklifi görüşmelerinde engelli hakları konusunda kritik bir adıma imza attı. Daha önce sadece aracı bizzat kullanabilen (özel tertibatlı) ortopedik engellilere tanınan ÖTV istisnası, kapsamı genişletilerek sürücü belgesi alma imkânı bulunmayan bireyleri de içine aldı.
Sürücü belgesi şartı kalktı, kapsam genişledi
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken noktası, sürücü belgesi alamayacağına dair sağlık raporu bulunan yüzde 40 ve üzeri ortopedik engellilerin de kapsama dahil edilmesi oldu. Anayasa Mahkemesi'nin "eşitlik ilkesine aykırılık" gerekçesiyle verdiği iptal kararı sonrası yapılan bu değişiklikle; bizzat araç kullanamayan ancak ulaşım ihtiyacı olan engelli bireyler, 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV ödemeden araç satın alabilecek. Bu hak, daha önce sadece yüzde 90 ve üzeri engel oranına sahip olanlara "şartsız" olarak sunuluyordu.
2026 yılı limitleri ve "yerlilik" kriteri
ÖTV muafiyetli araç alımında 1 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olan rakamlar ve teknik şartlar netleşti:
Fiyat Üst Limiti: Aracın her türlü vergi dahil (ÖTV, KDV vb.) satış bedeli 2.873.900 TL’nin altında olmalıdır.
Yerlilik Şartı: İstisnadan yararlanılacak aracın en az yüzde 40 yerli katkı oranına sahip olması gerekmektedir.
Süre Kısıtı: Muafiyetten yararlanan bireyler, 10 yıl geçmeden ikinci bir kez bu haktan faydalanamayacak. Ayrıca muafiyetle alınan araçlar belirli bir süre (genellikle 5 yıl) satılamayacak; satılması durumunda muaf tutulan ÖTV tahsil edilecek.
Hangi marka ve modeller alınabiliyor?
Yüzde 40 yerlilik şartı, piyasadaki pek çok ithal modelin liste dışı kalmasına neden olurken, Türkiye’de üretim yapan devlerin modellerini ön plana çıkardı. İşte limit dahilinde ve yerlilik şartına uygun öne çıkan modeller:
Togg: T10X ve T10F modelleri.
Renault: Clio, Megane Sedan ve Duster.
Fiat: Egea Sedan ve Egea Cross.
Toyota: Corolla, Corolla Hybrid ve C-HR.
Hyundai: i20 ve Bayon.
Emekliye ÖTV'siz araç iddialarına yalanlama
Meclis’teki görüşmeler sırasında gündeme gelen "emeklilere ÖTV'siz araç" konusuyla ilgili de net mesajlar verildi. İlgili kanun teklifinin komisyonda beklediği ancak şu an için yasalaşmasına dair bir emare bulunmadığı vurgulandı. 17 milyon emekli ve 33 milyonluk mevcut araç parkı göz önüne alındığında, böyle bir düzenlemenin piyasada ciddi bir arz sıkıntısına ve karaborsaya yol açabileceği endişesiyle mesafeli yaklaşıldığı belirtildi. Emekli vatandaşların internetteki asılsız "müjde" haberlerine itibar etmemeleri istendi.
Uygulama nasıl işleyecek?
Düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. Hak sahibi olmak isteyen bireylerin, tam teşekküllü hastanelerden alacakları "yüzde 40 ve üzeri ortopedik engel" raporunun yanında, "sürücü belgesi alamayacağına" dair kesinleşmiş bir ibareyi de raporlarında bulundurmaları gerekecek. Bu aşamadan sonra vergi daireleri üzerinden işlemler tesis edilerek bayilerden araç alımı gerçekleştirilebilecek.
