Adana Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, üreticilerin 2025 yılına ağır kayıplarla girdiğini belirterek, tarım sektörünün sürdürülebilirliği için ivedilikle kapsamlı bir destek paketinin açıklanması gerektiğini söyledi. Üreticinin ayakta kalmasının Türkiye’nin gıda arz güvenliği açısından kritik olduğunu vurgulayan Doğan, “Çiftçimizin ayakta kalması, Türkiye'nin güçlü kalması demektir” dedi.
Doğan, yaptığı değerlendirmede çiftçilerin yılın ilk aylarından itibaren olağanüstü iklim koşullarıyla mücadele ettiğini belirtti. 22–25 Şubat tarihleri arasında bölgeyi etkileyen şiddetli don olayının narenciye, şeftali ve çeşitli tarla ürünlerinde sezon başında büyük kayıplara yol açtığını ifade eden Doğan, “Sahadan edindiğimiz veriler, üreticimizin çok zorlu bir süreçten geçtiğini açıkça gösteriyor” dedi.
Don felaketinin ardından başlayan soğan ve patates hasadının da üreticiye beklenen ekonomik katkıyı sağlayamadığını kaydeden Doğan, tarla satışıyla pazara sunulan karpuz, kavun, domates ve biber gibi ürünlerde de ciddi gelir kayıpları yaşandığını belirtti. Yaz aylarında etkisini artıran aşırı sıcaklık ve kuraklığın buğday, ayçiçeği ve soya gibi stratejik ürünlerde verim düşüşünü derinleştirdiğini söyleyen Doğan, “Yüksek girdi maliyetleri, düşük verim ve düşük fiyatlar çiftçimizi zincirleme bir krizin içine sürükledi” ifadelerini kullandı.
“Pamuk üretiminde çöküş yaşanıyor”
Pamuk üretiminin Çukurova’da kritik düzeyde gerilediğini belirten Doğan, Gümrük Birliği kapsamında pamuk ithalatına vergi uygulanmamasının yerli üreticiyi rekabet edemez hale getirdiğini söyledi. “Beyaz altın pamuğun bölgedeki üretimi durma noktasına geldi. Üretici artan maliyetler ve düşük kârlılık nedeniyle pamuk ekiminden vazgeçiyor” dedi.
Narenciyede de benzer bir sıkıntı yaşandığını ifade eden Doğan, limon, portakal ve greyfurtta soğuk nedeniyle ciddi verim kayıpları yaşandığını, ürün az olduğu için fiyatlar yüksek olsa da çiftçinin bundan gelir elde edemediğini aktardı. “Sadece altı çeşit erkenci meyvede bolluk yaşandı ancak bu da fiyatların düşmesi nedeniyle çiftçiye kazanç getirmedi” diye konuştu.
“Çiftçi borçlarını çeviremiyor, tarlasını satışa çıkarıyor”
Son üç yıldır sübvansiyonlu kredi limitlerinin artırılmamasının üreticinin finansmana erişimini son derece zorlaştırdığını dile getiren Doğan, özel bankalardaki faiz oranlarının yüzde 45–50 seviyesine çıkmasının çiftçiyi borç yükü altında ezdiğini vurguladı. Çok sayıda üreticinin tarlasını, bağını, bahçesini ve makinelerini satışa çıkardığını belirten Doğan, “Bu tablo tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından ciddi bir risk oluşturuyor” dedi.
“Acil destek paketi açıklanmalı”
Doğan, Cumhurbaşkanı’na çağrı yaparak şu ifadeleri kullandı: “Üreticilerimizin bulunduğu ağır şartların hafifletilmesi amacıyla acilen kapsamlı bir tarımsal destek paketi açıklanmalı, sübvansiyonlu kredi limitleri enflasyon oranında güncellenmeli ve tarımın ekonomik olarak güçlendirilmesine yönelik düzenlemeler hızla hayata geçirilmelidir. Ülkemizin gıda arz güvenliği üreticimizin üretim gücüyle doğrudan bağlantılıdır.”
