Deli dana hastalığı (BSE), sığırların merkezi sinir sistemini etkileyen, ilerleyici ve ölümcül bir nörolojik hastalıktır. Hastalığa, bilimsel adıyla "Prion" adı verilen anormal proteinler neden olur.
Bu anormal proteinler, sığırların beyin ve omurilik dokusunda birikerek süngerimsi (spongiform) bir yapı oluşturur. Hastalığın ilerlemesiyle hayvanlarda koordinasyon bozukluğu, aşırı hassasiyet, sinirlilik ve denge kaybı gibi semptomlar ortaya çıkar; bu nedenle "deli dana" adını almıştır.
DELİ DANA HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?
BSE'nin sığırlar arasında yayılmasının ana nedeni, hastalıklı hayvanların kalıntılarından elde edilen protein ve kemik unlarının, sağlıklı sığırların yemlerine katılmasıydı. Özellikle 1980'lerde bu uygulama yaygındı. Gelişmiş ülkeler bu bulaşma yolunu engellemek için katı yem yasakları getirmiştir.
BSE hastalığının insan formu, "Varyant Creutzfeldt-Jakob Hastalığı" (vCJD) olarak adlandırılır. Bu hastalık, BSE'li hayvanlardan, özellikle enfekte olmuş dokuların tüketilmesiyle insana bulaşır.
Bulaşma Yolu: İnsanlara bulaşma, hastalığı taşıyan sığırların "Yüksek Riskli Materyallerinin" (beyin, omurilik, gözler, bademcikler ve sinir dokusu) tüketilmesiyle gerçekleşir.
Risk Durumu: Etin kendisi (kas dokusu) riskli kabul edilmezken, yüksek riskli dokuların et ürünlerine (sucuk, sosis gibi işlenmiş ürünler) karışması riski artırır.
Önlemler: Hastalığın insanlara bulaşma riski, uluslararası ve ulusal düzeyde alınan sıkı tedbirlerle (riskli organların gıda zincirinden çıkarılması ve hayvan yemi yasakları) minimuma indirilmiştir.
