Anayasa Mahkemesi, sağlık personelinin tuttuğu nöbetlerde belirlenen saat sınırını aşan süreler için ücret ödenmemesini öngören düzenlemeyi iptal etti. Karar, 10 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Mahkeme, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesinde yer alan ve sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerine üst sınır getiren düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti. Kararın özellikle aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık personelinin tuttuğu nöbetler açısından önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Başvuru Çanakkale’den geldi
Söz konusu iptal başvurusu Çanakkale 2. İdare Mahkemesi tarafından yapıldı. Mahkeme, nöbet ücretinin ödenmemesine ilişkin bir işlem nedeniyle açılan davada uygulanacak kuralın Anayasa’ya aykırı olabileceği kanaatine vararak konuyu Anayasa Mahkemesi’nin incelemesine sundu.
Başvuruya konu düzenleme, Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesinin üçüncü cümlesinde yer alıyordu.
Nöbet saatlerine üst sınır getiriliyordu
İtiraz edilen düzenlemeye göre sağlık personelinin tuttuğu nöbetler için ücret ödenebilecek süreler belirli bir sınırla kısıtlanmıştı. Buna göre aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, diğer sağlık kurumlarında ise 130 saatten fazla tutulan nöbetler için ödeme yapılmıyordu.
Bu durum, sağlık çalışanlarının fiilen nöbet tutmalarına rağmen belirlenen sınırın üzerindeki çalışma süreleri için herhangi bir ücret alamamaları sonucunu doğuruyordu.
AYM: Ücret ödenmeyen nöbet zorla çalıştırmaya dönüşebilir
Anayasa Mahkemesi kararında, kamu hizmetlerinin yürütülmesi için nöbet uygulamasının gerekli olduğuna dikkat çekildi. Ancak bu çalışmanın karşılığının verilmemesinin çalışanlar üzerinde orantısız bir yük oluşturabileceği ifade edildi.
Mahkeme ayrıca, ücret ödenmeden çalıştırılmanın çalışanların dinlenme hakkını ve emek karşılığı ücret alma hakkını zedeleyebileceğini belirtti. Bu nedenle söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın 18. maddesinde yer alan zorla çalıştırma yasağına aykırı olduğu sonucuna varıldı.
Karar oybirliğiyle alındı
Anayasa Mahkemesi, Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesinde yer alan ilgili düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna oybirliğiyle karar verdi.
26 Kasım 2025 tarihinde alınan kararın 10 Mart 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerine ilişkin üst sınır uygulamasına dayanak oluşturan hüküm yürürlükten kaldırılmış oldu.
