Adana'nın Feke ilçesinde orman köylülerinin geçim kaynakları arasında önemli yer tutan sedir mantarında hasat dönemi başladı. Ancak hem mantar miktarındaki düşüş hem de bilinçsiz toplama yöntemleri nedeniyle bölgeden art arda uyarılar geliyor. Köylüler, kontrolsüz hasat yüzünden bazı alanlarda sedir mantarının artık çıkmadığını söyledi. Son yıllarda ekonomik değeri arttığı için yoğun ilgi gören sedir mantarı, özellikle Mansurlu ve Konakkuran bölgesindeki sedir ormanlarında toplanıyor. Bu yıl Konakkuran Mahallesi’nde düzenlenen mantar hasat şenliği de köy halkını bir araya getirdi. Kilosu 500 TL’den alıcı bulan sedir mantarı, sadece sofralık bir ürün değil, köylüler için ek gelir kaynağı. Buna rağmen yanlış toplama nedeniyle hem mantarın doğadaki döngüsünün bozulduğu hem de seneye mantar çıkışının tehlikeye girdiği vurgulanıyor.
“Her yeri kazmasınlar, mantarın ömrünü koruyalım”
Feke Belediye Başkanı Cömert Özen, sedir mantarının yöre ekonomisi için yıllardır önemli bir kaynak olduğunu belirterek toplama sırasında hem çevre hem de ürün geleceği açısından dikkat edilmesi gerektiğini söyledi: “Sedir mantarı bölgemizde pek çok haneye ekmek kapısı. Ancak mantarın seneye yeniden çıkabilmesi için doğru hasat edilmesi gerekiyor. Her türün bir ömrü olduğu gibi mantarın da korunması şart. Bilinçsiz toplama, gelişi güzel kazma ve küçük mantarların koparılması mantarın geleceğini tehdit ediyor. Vatandaşlarımızdan ricamız; her yeri kazmasınlar ve mantarı kökünden sökmesinler.”
“Küçük mantarlar bırakılmalı, zehirli türlere dikkat edilmeli”
Konakkuran Mahalle Muhtarı Ferhat Baykul, bölgedeki mantar çeşitleri arasında zehirli türlerin de bulunduğuna dikkat çekti. Baykul, yalnızca tanınan ve bilinen mantarların toplanması gerektiğini vurgulayarak şu uyarılarda bulundu: “Hasat şenliğimiz başladı ancak herkes dikkat etmeli. Küçük mantarlar toplanmamalı, kontrolsüz hasat yapılmamalı. Çünkü küçük mantarı kopardığınızda o bölge bir sonraki yıl ürün veremiyor. Ayrıca ormanda zehirli mantarlar da var. Tanımadıkları mantarları kesinlikle toplamamalılar.”
“Eskiden torbalar dolardı, şimdi bir poşet zor doluyor”
Yaklaşık 20 yıldır sedir mantarı toplayan Menekşe Erkay, geçmiş yıllara göre mantar sayısında büyük azalma olduğunu aktardı: “Eskiden torba torba mantar toplardık. Şimdi bir poşeti doldurmak bile zor. Bunun nedeni yağmur eksikliği kadar yanlış toplama. Küçük mantarı koparıyorlar, toprağı eşeliyorlar, mantarın yerini açık bırakıyorlar. Biz mantarı aldıktan sonra toprağını kapatırız. Böyle yapılırsa seneye yine çıkar, herkes de rızkını alır.” Erkay, mantarın köylüler için yalnızca geçim değil aynı zamanda kültürel bir değer olduğunu da belirterek, “Severek topluyoruz, doğayla iç içeyiz ama doğaya da zarar vermeden almak gerekiyor” dedi.
Kuraklık verimi düşürdü: “Yağmur duasına çıkacağız”
AK Parti Feke İlçe Başkanı Vahit Todil, mantarın hem yurtiçi hem ihracat açısından önem taşıdığını belirterek bu yılki verim düşüklüğünün en büyük nedeninin yağışsızlık olduğunu söyledi: “1997’den beri sedir mantarının ihracatını yapıyoruz. Feke’nin beyaz altını hem ilçe hem bölge ekonomisine ciddi katkı sağlıyor. Ama bu sene yağmur az, mantar da az. Köylülerimiz zor şartlarda topluyor. Eğer yağış bu şekilde devam ederse yağmur duasına çıkmayı bile planlıyoruz.” Todil, mantarın yalnızca ekonomik değil, doğal bir miras olduğuna işaret ederek koruma bilincinin yayılması gerektiğini ifade etti.
Kesim planından çıkarıldı, mantarın geleceği korundu
Kozan Ticaret Odası Başkanı Mustafa Kandemir, sedir mantarının yetiştiği ormanların bir süre önce kesim planına alındığını, yapılan girişimler sonucunda bu durumun engellendiğini belirtti. Kandemir, “AK Parti Milletvekili Tamer Dağlı’nın girişimleriyle sedir ormanları kesim planından çıkarıldı. Böylece hem mantarın geleceği hem de orman ekosistemi korunmuş oldu” dedi. Köylüler, devlet kurumları ve yerel yöneticiler bilinçli hasat çağrılarını artırırken, sedir mantarının gelecek yıllarda da bölge halkına gelir sağlaması için hem doğaya hem de ürüne sahip çıkılması isteniyor.
