Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Sağlıklı Yaşam ve Spor Bilimleri Merkezi Müdürü Prof. Dr. Sadi Kurdak tarafından 2006 yılında başlatılan proje, sıcak havalarda futbolcuların karşı karşıya kaldığı sağlık risklerinin araştırılması amacıyla geliştirildi.
Futbol maçlarında yüksek sıcaklığa bağlı ani ölümlerin önüne geçilmesi amacıyla hazırlanan projede, müsabakalar sırasında futbolcuların yeterli sıvı almasının önemine dikkat çekildi. Kurdak, sıcak havalarda oynanan maçlarda futbolculara su molası verilmesi gerektiği düşüncesinden hareketle çalışmayı başlattı.
Projeye eski Türkiye Futbol Federasyonu Sağlık Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Binnet ile dönemin Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülfem Ersöz de destek verdi.
Deneysel Maçlar Adana’da Oynandı
Proje kapsamında 2007 yılının nisan, haziran ve temmuz aylarında Adana'daki Muharrem Güler Stadı'nda deneysel futbol müsabakaları gerçekleştirildi.
Çukurova Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi futbolcularının karşı karşıya geldiği müsabakalarda sporcuların performansları bilimsel açıdan takip edildi. Futbolcuların maç boyunca katettiği mesafe, vücut sıcaklıklarındaki değişim ile kaybettikleri su ve tuz miktarları ölçüldü.
Çalışmanın devamında 2008 yılında deneysel müsabakalar 5 Ocak Fatih Terim Stadı'nda sürdürüldü. Araştırmaya uluslararası futbol kuruluşlarından uzmanlar da katılarak elde edilen verileri değerlendirdi.
FIFA ve UEFA Uzmanları Çalışmaları Takip Etti
Adana'da gerçekleştirilen deneysel müsabakalar, zaman içerisinde uluslararası futbol otoritelerinin de ilgisini çekti. Çalışmalara FIFA, UEFA ve TFF uzmanlarının katılımıyla araştırmanın kapsamı genişletildi.
Sahada elde edilen bilimsel veriler, sıcak havada oynanan futbol maçlarının sporcuların sağlığı açısından önemli riskler oluşturabildiğini ortaya koydu. Aynı zamanda müsabakalar sırasında verilen su molalarının futbolcuların vücut sıcaklığının düşürülmesine ve sıvı kaybının azaltılmasına katkı sağladığı belirlendi.
Elde edilen sonuçlar, ilerleyen yıllarda futbol müsabakalarında sıcak hava koşullarında su molası uygulanmasına yönelik bilimsel altyapılardan biri oldu.
“Futbolcuları Güvenli Tarafa Yaklaştırıyordu”
Projeyi değerlendiren Prof. Dr. Sadi Kurdak, deneysel maçların sıcak havanın sporcular üzerindeki etkilerini ayrıntılı biçimde inceleme imkanı sağladığını belirtti.
Bir futbolcunun maç sırasında yaklaşık 3 litreye yakın su kaybedebildiğini ifade eden Kurdak, su molası uygulanan müsabakalarda futbolcuların daha fazla serinlediğini ve sıvı kaybının azaldığını söyledi.
Kurdak, yapılan küçük değişikliklerin bile sporcuların sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurduğunu belirterek, su molası önleminin futbolcuları daha güvenli koşullara yaklaştırdığını ifade etti.
Adana’dan Dünyaya Uzanan Bilimsel Çalışma
Yerel imkanlarla başlayan projenin zaman içerisinde uluslararası bir çalışmaya dönüştüğünü anlatan Kurdak, 2008 yılında FIFA'nın desteğiyle araştırmanın devam ettiğini belirtti.
Kurdak, çalışmanın temel amacının sıcak havanın futbolcuların sağlığı üzerindeki tehdidini ortaya koymak olduğunu ifade ederek, elde edilen sonuçların sıcak havalarda futbolcuların korunmasına yönelik uygulamalara katkı sunduğunu dile getirdi.
Adana'da gerçekleştirilen deneysel maçlarda kullanılan portatif düzenekler ve kısıtlı imkanlara rağmen çalışmanın bilimsel niteliğinin uluslararası kuruluşların dikkatini çektiği belirtildi.
“Projenin En Önemli Kısmı Futbolcu Sağlığına Katkısı”
Kurdak, çalışmanın başarısında Adana'da gerçekleştirilen deneysel müsabakaların bilimsel kurgusunun önemli rol oynadığını söyledi.
Çalışmaların futbolcu sağlığına doğrudan katkı sunmasının kendisi açısından projenin en değerli yönü olduğunu belirten Kurdak, sıcak hava koşullarında sporcuların korunmasına yönelik alınan önlemlerin önemine dikkat çekti.
Dünya Kupası’nda da Su Molası Uygulanıyor
ABD, Kanada ve Meksika'nın ev sahipliğinde düzenlenen 2026 FIFA Dünya Kupası'nda da bazı müsabakalarda su molası uygulamasının kullanıldığına dikkat çeken Kurdak, uygulamanın temel amacının sıcak hava koşullarında futbolcuların sağlığını korumak olması gerektiğini ifade etti.
Kurdak, özellikle yaklaşık 30 dereceyi aşan sıcaklıklarda futbolcuların sağlık durumlarının gözetilmesinin önemine vurgu yaptı.
Adana'da 20 yıl önce sıcak havanın futbolcular üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla başlatılan çalışma, bugün futbolun en önemli organizasyonlarında uygulanan sağlık önlemlerinden biri olan su molasının bilimsel geçmişinde dikkat çekici bir yer tutuyor.
