Adana Çukurova Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri Defne Su Birbiçer, İkra Öztürk ve Şebnem Nil Özoğlu, uzay çöplerinin oluşumunu azaltmayı hedefleyen projeleriyle uluslararası finale katılmaya hak kazandı.
Öğrenciler, Avrupa İnovasyon ve Teknoloji Enstitüsünün kız öğrencileri bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarında desteklemek amacıyla düzenlediği Girls Go STEM Student Challenge 2026 yarışmasının Türkiye etabında birinci oldu.
Böceğin kenetlenen kabuğu tasarıma ilham verdi
Üç öğrenci, uyduların yönünü kontrol eden sistemlerde meydana gelebilecek arızalarda parçaların uzaya saçılmasını önlemek amacıyla özel bir muhafaza sistemi üzerine çalıştı.
Şeytani zırhlı böceğin (Phloeodes diabolicus) birbirine kenetlenen dayanıklı kabuk yapısından ilham alan öğrenciler, danışman öğretmenleri Dilşad Ergen’in rehberliğinde projeyi bir ayda tamamladı.
SUTURA-RW adını verdikleri sistemin ön prototipini 3D yazıcıyla hazırlayan öğrenciler, tasarımlarıyla olası arızalarda parçaların dışarı saçılmasını azaltmayı ve uzay araçlarının güvenliğini artırmayı amaçlıyor.
Türkiye’yi Prag’daki finalde temsil edecekler
Türkiye etabındaki birinciliğin ardından uluslararası finale davet edilen öğrenciler, 25–26 Kasım’da Çekya’nın başkenti Prag’da yarışacak.
28 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilecek finalde Türkiye’yi temsil edecek ekip, şampiyonluk hedefliyor.
“Parçalar küçük birer şarapnel parçası gibi dışarıya fırlayabiliyor”
Danışman öğretmen Dilşad Ergen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, projeyi hazırlarken doğadaki canlıların sorunlara karşı geliştirdiği çözümlerden yararlandıklarını söyledi.
Uydu ve roketlerin zamanla arızalanarak uzay çöplerine dönüşebildiğine dikkat çeken Ergen, şöyle konuştu:
“Amacımız bir uyduyu gönderdiğimiz zaman o uydunun arıza sırasında patlayarak dışarı saçılmasını önlemek. Bu parçalar küçük birer şarapnel parçası gibi dışarıya fırlayabiliyor ve farklı uydulara veya Dünya’ya düşerek zarar verebiliyor. Bunu engelleyebilecek yeni bir tasarım üzerinde durduk.”
Ergen, projelerinin Türkiye birincisi seçilmesinden ve uluslararası finalde ülkeyi temsil edecek olmaktan gurur duyduklarını belirtti.
“Projeyi daha fazla geliştirmek istiyoruz”
Öğrencilerden İkra Öztürk, uluslararası finale kalmanın mutluluğunu yaşadıklarını ifade etti. Dünyada olduğu gibi uzayda da çöplerin düzenli şekilde bertaraf edilmesi gerektiğini söyleyen Öztürk, şunları kaydetti:
“Burada mühendislikle ilgili temel becerilerimizi geliştirdiğimizi düşünüyorum. İlerleyen süreçte projeyi daha fazla geliştirmek istiyoruz. Son zamanlarda Türkiye’nin uzay çalışmaları arasındaki bilinirliği de artıyor. Bunun üzerine daha fazla işler yapmak istiyoruz.”
Şebnem Nil Özoğlu, uzay alanında proje üretmenin gurur verici olduğunu belirterek, “Heyecanlıyız, hedefimiz yarışmada birinci olmak” dedi. Defne Su Birbiçer de Prag’dan başarıyla dönmek istediklerini söyledi.
