AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni TBMM Başkanlığı'na sunduklarını açıkladı. Akbaşoğlu, teklifin yargılamaların makul sürede tamamlanmasını, adalet hizmetlerinin hızlandırılmasını ve yargıya olan güvenin artırılmasını hedeflediğini belirtti.
Duruşma süreleri 3 ayı geçemeyecek
Teklifin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri duruşma sürelerine ilişkin oldu. Buna göre mahkemelerde duruşmalar arasındaki süre en fazla 3 ay olacak. Böylece davaların yıllarca sürmesinin önüne geçilmesi ve yargılamaların daha kısa sürede tamamlanması amaçlanıyor.
Akbaşoğlu, yargının daha verimli ve etkin çalışabilmesi için önemli adımlar attıklarını belirterek, bu düzenlemenin vatandaşların adalete daha hızlı ulaşmasına katkı sağlayacağını söyledi.
E-duruşma sistemi yaygınlaşıyor
Teklifle birlikte elektronik duruşma uygulamaları da genişletiliyor. SEGBİS sistemi üzerinden avukatların ön inceleme duruşmalarına sesli ve görüntülü olarak katılabilmesinin önü açılıyor.
Bu uygulamayla özellikle farklı şehirlerde bulunan avukatlar ve taraflar açısından zaman ve maliyet tasarrufu sağlanması hedefleniyor.
İdareye karşı doğrudan icra takibi sona eriyor
Yeni düzenlemeyle birlikte kamu kurumları aleyhine hükmedilen para alacakları, vekalet ücretleri ve yargılama giderleri için doğrudan icra takibi başlatılması uygulaması sona erecek.
Vatandaşların öncelikle ilgili idareye yazılı başvuruda bulunması ve hesap numaralarını bildirmesi gerekecek. İdarenin bir ay içinde ödeme yapmaması halinde ise cebri icra yoluna başvurulabilecek.
Bu düzenleme ile hem kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması hem de vatandaşların alacaklarına daha hızlı ulaşması amaçlanıyor.
Miras davalarında yeni dönem
Kanun teklifinde miras davalarına ilişkin önemli değişiklikler de yer alıyor. Ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davalarında miras kalan taşınmazların ilk açık artırmasının yalnızca mirasçılar arasında yapılması öngörülüyor.
Böylece aileye ait taşınmazların öncelikle aile içinde kalması ve üçüncü kişilere satışının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Noter işlemleri dijital ortama taşınıyor
Mahkemeler veya savcılıklar tarafından noter evraklarının talep edilmesi halinde noterler, belgelerin örneklerini elektronik ortamda güvenli elektronik imzayla ilgili mercilere gönderebilecek.
Bu işlemler için herhangi bir vergi, harç veya değerli kağıt bedeli alınmayacak. Düzenlemenin hem yargı süreçlerini hızlandırması hem de maliyetleri azaltması bekleniyor.
Tek hakimle görülecek davaların kapsamı genişliyor
İdari yargıda iş yükünün azaltılması amacıyla tek hakim tarafından karara bağlanabilecek davaların kapsamı da genişletiliyor.
2026 yılı için değeri 486 bin lirayı aşmayan iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin bazı uyuşmazlıklar tek hakim tarafından karara bağlanabilecek.
Gerekçe hatası nedeniyle karar bozulmayacak
İdari yargıda dosyaların mahkemeler arasında gidip gelmesini önlemek amacıyla yeni bir düzenleme getiriliyor.
Bölge idare mahkemeleri, sonucu hukuka uygun olan kararlarda yalnızca gerekçe eksikliği nedeniyle kararı bozmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı sonuçlandırabilecek.
Ayrıca bölge idare mahkemelerinin ilk kez esastan verdiği bazı kararlara karşı Danıştay'da temyiz yolu açık olacak.
Adli Tıp Kurumu'nda yeni düzenleme
Teklifte Adli Tıp Kurumu'nun yapısına ilişkin düzenlemeler de bulunuyor. İhtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanacak kişiler için uzmanlık veya doktora şartı getiriliyor.
Bunun yanında grup başkanlıkları ve ihtisas dairesi başkanlıklarında görev süreleri 4 yıl ile sınırlandırılıyor.
Bilirkişi uygulamasına sınırlama
Hakim ve savcıların hukuk bilgisiyle çözebileceği konuların bilirkişilere gönderilmesinin önüne geçilmesi de teklifte yer aldı.
Bu düzenleme sayesinde gereksiz bilirkişi incelemelerinin azaltılması ve davaların daha kısa sürede sonuçlandırılması amaçlanıyor.
Vesayet satışları elektronik ortamda yapılacak
Vesayet altındaki vatandaşlara ait taşınır ve taşınmazların satışı, UYAP entegre elektronik satış sistemi üzerinden gerçekleştirilebilecek.
Böylece satış işlemlerinde rekabet ortamının güçlendirilmesi ve şeffaflığın artırılması hedefleniyor.
Yargıtay'ın bozma yetkisi değişiyor
Teklif kapsamında Yargıtay'ın bozma yetkisine ilişkin de önemli değişiklikler yapılıyor. İlk derece mahkemelerinin kararları artık yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozulamayacak.
Bu düzenlemeyle dosyaların mahkemeler arasında gidip gelmesinin ve yargılama süreçlerinin uzamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Belirsiz alacak davası kaldırılıyor
Uygulamada uzun süredir tartışmalara neden olan belirsiz alacak davası da teklif kapsamında yürürlükten kaldırılıyor.
Bunun yerine vatandaşlara tahkikatın sonuna kadar alacaklarının kalan kısmını talep etme hakkı tanınıyor. Ayrıca artırılan alacak miktarı bakımından zamanaşımının davanın açıldığı tarihten itibaren kesilmiş sayılması öngörülüyor.
AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, düzenlemelerin yargı sistemini daha hızlı, etkin ve öngörülebilir hale getireceğini belirterek, teklifin TBMM'deki görüşmelerin ardından yasalaşmasının hedeflendiğini ifade etti.
