Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana Milletvekili, TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 yılı bütçe görüşmelerinde Meclis kürsüsüne pamuk, soğan, domates ve mandalina gibi tarımsal ürünler ile geleneksel çiftçi kasketiyle çıktı. Barut, tarım sektöründe yaşanan sorunlara ve üreticinin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılara dikkat çekti. Konuşmasına Manisa Şehzadeler Belediye Başkanı Gülşah Durbay’a Allah’tan rahmet, ailesine ve yakınlarına başsağlığı dileyerek başlayan Barut, tarımın tüm dünyada stratejik bir sektör olarak görüldüğünü, ancak Türkiye’de yeterince korunmadığını ifade etti.
“Tarım Tek Küçülen Sektör Oldu”
Tarımın tüm sektörlerin temelini oluşturduğunu vurgulayan Barut, 2025 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin ekonomik verileri hatırlatarak, “İnşaattan finansa, iletişimden hizmet sektörüne kadar tüm alanlar büyürken, tarım sektörü yüzde eksi 12,7 oranında küçülmüştür. Tarımda yaşanan bu negatif büyüme kabul edilemez” dedi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın tarım sektöründeki küçülmeye ilişkin açıklamasını anımsatan Barut, tarımın serbest piyasanın acımasız koşullarına terk edildiğini belirtti.
Destekler ve Bütçe Eleştirisi
Tarım desteklerine ilişkin rakamlar paylaşan Barut, Avrupa Birliği bütçesinin yüzde 33’ünün tarıma ayrıldığını, Türkiye’de ise yasal olarak milli gelirin yüzde 1’inin destek olarak verilmesi gerekirken bu oranın çok altında kalındığını söyledi. Barut, 77,3 trilyon liralık gayrisafi milli hasılaya karşılık 773 milyar lira destek verilmesi gerekirken, yalnızca 168 milyar liranın öngörüldüğünü ifade etti.
Aynı bütçede faiz giderlerine ayrılan kaynağın 2 trilyon 742 milyar lirayı bulduğunu aktaran Barut, bu durumun çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını dile getirdi.
Ürün Fiyatlarını Tek Tek Anlattı
Kürsüde beraberinde getirdiği tarımsal ürünleri gösteren Ayhan Barut, çiftçinin zarar ettiğini söyledi. Pamuk, soğan, domates ve mandalina fiyatlarını örnek veren Barut, pamukta maliyetin kilo başına 30 lira olmasına rağmen satış fiyatının 25 liraya kadar düştüğünü, soğanın 8-10 lira maliyetle üretilip 4 liraya satıldığını, domatesin ve erkenci mandalinanın tarlada ya da bahçede alıcı bulamadığını ifade etti.
Çiftçi kasketinin üreticinin simgesi olduğunu vurgulayan Barut, geçmişte kazanç elde eden çiftçilerin şapkayı havaya fırlattığını, ancak mevcut koşullarda üreticinin bu şapkayı yere atmak zorunda kaldığını belirterek kürsüde şapkayı yere bıraktı.
Kuraklık ve Su Uyarısı
Kuraklık ve su yönetimine de değinen Barut, Türkiye’nin kişi başına düşen 1.300 metreküp su miktarıyla su fakiri ülkeler arasında yer aldığını söyledi. Tarımda kullanılan suyun büyük bölümünün vahşi sulama yöntemiyle harcandığını belirten Barut, kapalı basınçlı sulama sistemine geçilmesi gerektiğini ifade etti. DSİ’ye ayrılan kaynakların yetersiz olduğunu kaydeden Barut, su yatırımlarının artırılması çağrısında bulundu.
Konuşmasında tarım alanında atama bekleyen meslek gruplarına da yer veren Barut, ziraat ve gıda mühendisleri, veteriner hekimler, su ürünleri uzmanları ile tekniker ve teknisyenlerin uzun süredir atama beklediğini belirtti. On binlerce gencin kamuda görev almak istediğini ifade eden Barut, bu alanda acil atama yapılması gerektiğini söyledi.
