Deprem riski taşıyan iller arasında yer alan Adana'da uzmanlar, olası depremlerde can ve mal kayıplarının en aza indirilmesi için eski yapı stokunun hızla yenilenmesi gerektiğini vurguladı. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin kentte ortaya çıkardığı tabloya dikkat çeken uzmanlar, özellikle 2000 yılı öncesi inşa edilen binaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
6 Şubat depremleri Adana'daki riskleri ortaya koydu
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde Adana'da 13 bina yıkıldı, 418 kişi yaşamını yitirdi.
Depremlerin ardından yürütülen hasar tespit çalışmalarında 41 binanın acil yıkılmasına karar verilirken, 3 bin 297 bina ağır hasarlı, 4 bin 62 bina ise orta hasarlı olarak kayıtlara geçti.
Uzmanlar, bu tablonun kentteki eski yapı stokunun deprem güvenliği açısından yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koyduğunu belirtiyor.
"İşçilik ve uygulama hataları tespit edildi"
Çukurova Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Demir, Ulusal Yapı Denetim Sistemi verilerine göre Adana'da 2002 yılından bu yana kayıt altına alınan bina sayısının 18 bin 763 olduğunu, denetimi devam eden yapı inşaatı sayısının ise 5 bin 925'e ulaştığını söyledi.
Depremlerin yapı stokunun dayanıklılığı konusunda önemli veriler sunduğunu belirten Demir, yapılan incelemelerde ciddi eksikliklerle karşılaşıldığını ifade etti.
"Yıkımın ardından yapı stoklarını incelediğimizde bazı sorunlarla karşılaştık. Özellikle işçilik hatalarının olduğu ve projenin sahada uygulanmasıyla ilgili eksikliklerin bulunduğu ortaya çıktı." diyen Demir, kamu binalarının deprem performansının başarılı olduğunu, yapı denetimine tabi binalarda ise hasar seviyesinin daha düşük kaldığını kaydetti.
"Kentsel dönüşüm hızlandırılmalı"
Adana'daki yapı stokunun büyük bölümünün eski yapılardan oluştuğunu ifade eden Prof. Dr. Ahmet Demir, depremlerin yapıların güncel yönetmeliklere göre yeniden ele alınmasının zorunluluğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Demir, "Yapı stoklarının ivedilikle yerinde dönüşüm ya da kentsel dönüşüm kapsamında 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne uygun şekilde yeniden projelendirilmesi gerekiyor. Doğru mühendislik çözümleriyle üretilecek depreme dayanıklı yapılar sayesinde özellikle eski Adana olarak bilinen bölgeleri daha güvenli hale getirebilir, kentimizi geleceğe daha huzurlu hazırlayabiliriz." dedi.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) yürüttüğü projelerle yapı stokunun yenilenmeye başlandığını da sözlerine ekledi.
"2000 öncesi binalar mutlaka incelenmeli"
Doğu Akdeniz İnşaat Müteahhit Birlikleri Federasyonu Genel Başkanı Mustafa Karslıoğlu ise yapı stokunun yenilenmesinin yalnızca inşaat sektörü açısından değil, toplumun güvenliği açısından da büyük önem taşıdığını söyledi.
Adana'da 30 yaşın üzerindeki binaların oranının yaklaşık yüzde 70 seviyesinde olduğuna dikkat çeken Karslıoğlu, özellikle 2000 yılı öncesinde inşa edilen yapıların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Karslıoğlu, "2000'den önce yapılmış binaların yeniden projelendirilmesi, devletimizin sunduğu yerinde dönüşüm imkanlarından yararlanması gerekiyor. Eğer bu mümkün değilse vatandaşlarımız mutlaka bir inşaat mühendisine başvurarak güçlendirme projesi hazırlatmalı ve binalarını depreme karşı güçlendirmelidir." diye konuştu.
Uzmanlardan ortak çağrı
Uzmanlar, Adana'nın deprem gerçeğiyle yaşamayı öğrenmesi gerektiğini belirterek, eski yapı stokunun bilimsel kriterlerle incelenmesi, riskli yapıların dönüştürülmesi ve vatandaşların dönüşüm ile güçlendirme çalışmalarına destek vermesinin olası afetlerde can kayıplarını azaltacağını vurguladı.
