Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'ndan Uzm. Dr. Emir Çevik, çocuklarda sık görülen ateşli havale konusunda ailelere önemli uyarılarda bulundu. Ateşli havalenin çoğu zaman iyi seyirli olduğunu belirten Çevik, kalıcı beyin hasarı, zekâ geriliği ya da öğrenme güçlüğüne neden olmadığını söyledi.
Çocukluk çağında en sık görülen nöbet türlerinden biri olan ateşli havalenin özellikle 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda görüldüğünü belirten Çevik, en sık 12-18 ay arasındaki çocuklarda ortaya çıktığını ifade etti.
Risk faktörlerine dikkat
Aile öyküsünün önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çeken Çevik, anne, baba veya kardeşlerde ateşli havale ya da epilepsi öyküsü bulunmasının riski artırdığını söyledi. İlk nöbetin 18 aydan küçük yaşta geçirilmesi, ateş yükselir yükselmez havale yaşanması, sık enfeksiyon geçirilmesi ve kreşe devam edilmesi de risk faktörleri arasında yer alıyor. Son yıllarda yapılan araştırmaların demir ve D vitamini eksikliğini de risk etkenleri arasında gösterdiğini belirtti.
"Her yüksek ateş havale anlamına gelmez"
Ailelerin en büyük endişelerinden birinin yüksek ateşin mutlaka havaleye yol açacağı düşüncesi olduğunu ifade eden Çevik, bunun doğru olmadığını söyledi.
Çocuklarda ateş yükseldiğinde uygun ateş düşürücü yöntemlerin uygulanması gerektiğini belirten Çevik, kalın giysilerin çıkarılması ve hekimin önerdiği ateş düşürücü ilaçların kullanılması gerektiğini kaydetti. Ateşin düşmemesi veya çocuğun genel durumunun kötüleşmesi halinde ise vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasını önerdi.
Çevik, ateşli havale geçiren çocuklarda kalıcı beyin hasarı, zekâ geriliği veya öğrenme güçlüğü beklenmediğini vurgulayarak, yapılan araştırmaların bilişsel gelişim ve IQ düzeylerinde olumsuz bir etki göstermediğini ifade etti.
"Tekrarlaması epilepsi olduğu anlamına gelmez"
Ateşli havalenin bazı çocuklarda tekrar edebileceğini söyleyen Çevik, bunun epilepsi gelişeceği anlamına gelmediğini belirtti.
İlk nöbetin erken yaşta geçirilmesi, aile öyküsü bulunması ve ateş yükselir yükselmez nöbet gelişmesinin tekrar riskini artırabileceğini ifade eden Çevik, epilepsi gelişme riskinin toplumdaki genel oranlardan farklı olmadığını dile getirdi.
Havale sırasında bunları yapmayın
Havale anında doğru ilk yardımın büyük önem taşıdığına dikkat çeken Çevik, çocuğun güvenli şekilde yan yatırılması gerektiğini söyledi. Ağza kaşık, parmak ya da herhangi bir cisim sokulmaması, nöbet sırasında su veya ilaç verilmemesi gerektiğini belirten Çevik, dar kıyafetlerin gevşetilmesini ve nöbet süresinin takip edilmesini önerdi.
Nöbetin 5 dakikadan uzun sürmesi halinde 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini belirten Çevik, nöbet sona erdikten sonra çocuğun mutlaka bir çocuk hekimi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Tedavide öncelik enfeksiyonun belirlenmesi
Tedavide asıl hedefin ateşe neden olan enfeksiyonun tespit edilmesi olduğunu vurgulayan Çevik, uzayan nöbetlerde nöbet durdurucu ilaçların kullanılabileceğini ancak ateşli havale geçiren çocukların büyük bölümünde sürekli epilepsi ilacına ihtiyaç duyulmadığını ifade etti.
Çevik, "Ateşli havale aileler için korkutucu bir deneyim olsa da büyük çoğunlukla iyi seyirlidir. Panik yapmak yerine doğru ilk yardım uygulanmalı ve çocuk zaman kaybetmeden bir çocuk hekimine götürülmelidir." dedi.
