Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında tarımsal üretimde dijital teknolojilerin kullanımı yaygınlaştırılacak. Sulama, kuraklık ve verim tahminlerinde yapay zekadan yararlanılması, su kaynaklarının uydu görüntüleriyle takip edilmesi ve üretim planlamasının mevcut su kaynaklarına göre yapılması hedefleniyor. Tarımda çevresel etkilerin azaltılması ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılığın artırılması amacıyla organik üretimden yenilenebilir enerjiye kadar birçok alanda yeni uygulamalar hayata geçirilecek.
Planın "Sürdürülebilir Tarım" başlığı altında belirlenen 6 hedef ve 22 eylem doğrultusunda pestisit ve kimyasal gübre kullanımının azaltılması, organik tarımın geliştirilmesi, su verimliliğinin artırılması ve karbon tarımına yönelik altyapının oluşturulması amaçlanıyor. Bu süreçte tarımsal üretimin daha verimli ve çevre dostu hale getirilmesine yönelik çalışmalar yürütülecek.
Sulama ve kuraklık yapay zekayla takip edilecek
Tarımda dijitalleşme hedefi doğrultusunda sulama, kuraklık ve verim tahminlerinde kullanılmak üzere "Dijital Sulama Yönetimi Sistemi" kurulacak. Sistem sayesinde tarımsal üretimde su kaynaklarının daha etkin kullanılması ve kuraklık risklerinin izlenmesi amaçlanıyor.
Su miktarı ve kalitesi, uydu görüntüleri ve yapay zeka teknolojilerinden yararlanılarak takip edilecek. Havzalardaki üretim planlamaları su kısıtı dikkate alınarak hazırlanacak. Böylece tarımsal faaliyetlerin mevcut su kaynaklarıyla uyumlu şekilde yürütülmesi hedeflenecek.
Ulusal Su Bilgi Sistemi'nin altyapısı 2027 yılında güçlendirilerek e-Devlet'e entegre edilecek. Yapay zeka ve veriye dayalı iş modelleriyle akıllı tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması, ürün doğrulama ve rekolte tahminlerinin dijital yöntemlerle gerçekleştirilmesi sağlanacak.
Organik tarım yaygınlaştırılacak
Sürdürülebilir tarım hedefleri kapsamında organik üretim alanlarının ve üretim miktarlarının artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek. Avrupa Birliği'nin yeni organik tarım mevzuatına uyum sürecinin tamamlanması ve organik ürünlerin daha geniş pazarlara ulaştırılması amaçlanıyor.
Bu doğrultuda kooperatifler ve üretici birlikleri güçlendirilecek. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda Avrupa Birliği ile organik tarım alanında karşılıklı tanımanın sağlanmasına yönelik girişimlerde bulunulacak.
Pestisit ve antimikrobiyal kullanımının azaltılması için de Avrupa Birliği'nin belirlediği hedefler doğrultusunda çalışmalar gerçekleştirilecek. Üreticilere yönelik bilinçlendirme faaliyetleri artırılırken zararlılarla mücadelede biyolojik ve biyoteknik yöntemlerin kullanımının yaygınlaştırılması hedeflenecek.
Kimyasal gübre kullanımının azaltılması hedefleniyor
Tarımsal üretimde ham madde bakımından dışa bağımlılık oluşturan kimyasal gübrelerin kullanımının azaltılması için araştırma ve geliştirme çalışmalarına ağırlık verilecek. Yeni nesil ve yavaş salımlı gübrelerin kullanım miktarları belirlenerek bitki besin maddesi kayıplarının azaltılması üzerinde çalışılacak.
Gübreleme programlarına organik gübrelerin dahil edilmesi, organik ve organomineral gübre üretimi ile kullanımının teşvik edilmesi planlanıyor. Ayrıca stabilize arıtma çamurlarının tarım topraklarında kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.
Arazi toplulaştırma ve tescil işlemleri de sürdürülecek. Toplulaştırma yapılan 10 milyon hektarlık alanda tescil çalışmalarının 2028 yılı sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
Hayvancılıkta metan emisyonunu azaltacak çalışmalar yapılacak
Plan kapsamında hayvansal üretimde çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik araştırmalar da gerçekleştirilecek. Özellikle hayvanların sindirim faaliyetlerinden kaynaklanan metan emisyonlarının tespit edilmesi ve azaltılması için yeni yöntemler geliştirilecek.
Damızlık hayvan seçiminde kullanılacak yemden yararlanma katsayılarının belirlenmesi, metan üretimini baskılayan alternatif yem kaynaklarının araştırılması ve yem rasyonlarına eklenecek katkı maddeleri üzerinde AR-GE çalışmaları yürütülmesi planlanıyor.
Tarım Sektöründe Su Kayıp ve Kaçakların Önlenmesi Eylem Planı doğrultusunda su verimliliğine yönelik çalışmalar da sürdürülecek.
Yenilenebilir enerji kullanan tarım tesisleri desteklenecek
Tarımsal üretimde enerji verimliliğinin artırılması amacıyla yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı teşvik edilecek. Yenilenebilir enerji kullanan seralar ile bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretim ve işleme tesislerine yönelik desteklerin genişletilmesi planlanıyor.
Pompaj giderleri nedeniyle atıl durumda kalan sulama sistemlerinin güneş enerjisi santrali (GES) desteğiyle yeniden çalışır hale getirilmesine yönelik işlemler tamamlanacak.
IPARD III Programı'nın "Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme" tedbirinin yaygınlaştırılması da hedefler arasında bulunuyor.
Aydın, Denizli, İzmir ve Ağrı başta olmak üzere çeşitli illerdeki mevcut jeotermal kaynakların tarıma dayalı ihtisas organize tarım bölgelerinde değerlendirilmesi planlanıyor.
Su ürünleri üretiminde verimlilik artırılacak
Su ürünleri yetiştiriciliğinde su, yem ve enerji kaynaklarının daha verimli kullanılmasına yönelik çalışmalar artırılacak. İklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi ve üretim süreçlerinde kaynak tasarrufunun sağlanması hedeflenecek.
Bu alanda ortaya çıkan atık ve yan ürünlerin döngüsel ekonomi yaklaşımıyla yeniden değerlendirilmesine yönelik uygulamalar da geliştirilecek.
Gıda israfının önlenmesi için yeni adımlar atılacak
Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın döngüsel tarım hedefleri kapsamında tarımsal atıkların işlenerek toprağa uygulanması ve enerji üretiminde değerlendirilmesine yönelik AR-GE projeleri desteklenecek.
2026-2028 döneminde gıda israfının önlenmesi amacıyla bilinçlendirme çalışmaları gerçekleştirilecek. Satış ve toplu tüketim noktalarındaki işletmeciler için kontrol listeleri hazırlanırken yaş sebze ve meyvede soğuk zincirin hasat yerinde başlatılmasına yönelik faaliyetler yürütülecek.
Pestisit kullanımı tarladan sofraya izlenecek
Tarımda dijitalleşmenin bir diğer ayağını üretim süreçlerinin izlenebilir hale getirilmesi oluşturacak. Pestisit kullanımının tarladan sofraya kadar takip edilebilmesine yönelik sistemler geliştirilecek.
2026-2028 döneminde devreye alınması planlanan Entegre İdare ve Kontrol Sistemi (EİKS) ile tarımsal desteklemelerin daha etkin yürütülmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda Arazi Parsel Tanımlama Sistemi (LPIS) güncellenecek ve alan izleme sistemi geliştirilecek.
Yapay zeka destekli uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla tarımsal üretimde ürün doğrulama, rekolte tahmini, su yönetimi ve destekleme süreçlerinin daha etkin şekilde yürütülmesi hedefleniyor.




