Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, tütün ürünlerinin satışına ve kullanımına yönelik yeni düzenlemelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı belirtilen kanun teklifinin ekim ayında TBMM'ye sunulmasının öngörüldüğünü aktaran Ergüder, taslakta çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik önemli düzenlemeler bulunduğunu söyledi.
Taslakta, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımının ve satışının yasaklanmasının öngörüldüğü belirtildi.
2040'tan sonra sigara satışı tamamen yasaklanabilir
Taslakta yer alan bir diğer düzenlemenin ise 2040 sonrası döneme ilişkin olduğu açıklandı.
Ergüder, 2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen yasaklanmasının planlandığını ifade etti. Bu düzenlemenin henüz yürürlüğe girmiş bir uygulama değil, hazırlanan kanun teklifindeki hedeflerden biri olduğu belirtildi.
"Slim" sigaralar da gündemde
Yeni düzenleme kapsamında sigara paketlerine yönelik standartlaştırma çalışmasının da yapılması planlanıyor.
Prof. Dr. Ergüder, standart paket uygulamasının hayata geçirilmesi halinde farklı tasarım ve özelliklerle piyasaya sunulan ince sigaraların, yani "slim" sigaraların kaldırılacağını söyledi.
Ergüder, bu düzenlemenin özellikle kadınların tütün ürünlerine yönelimini azaltmaya yönelik adımlardan biri olarak değerlendirildiğini belirtti.
Lokanta, park ve bahçelerde yeni sigara düzenlemesi
Taslakta yalnızca satışa ilişkin değil, sigara kullanım alanlarına yönelik yeni düzenlemeler de bulunuyor.
Ergüder'in verdiği bilgilere göre lokantaların hem açık hem kapalı bölümlerinde sigara kullanımının yasaklanması, park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde özel sigara içme alanlarının oluşturulması planlanıyor.
Bu düzenlemeyle çocuk ve gençlerin kamusal alanlarda sigara kullanımına maruz kalmasının ve sigara içme görüntüsüyle karşılaşmasının azaltılması hedefleniyor.
18 yaş altına satışta kimlik doğrulama sistemi
Çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemeye yönelik bir diğer düzenleme ise kimlik doğrulama sistemi olacak.
Ergüder, kredi kartıyla yapılan alışverişlerde 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerini satın almasının engellenmesine yönelik bir sistem üzerinde çalışıldığını söyledi.
Sigara satışları 2025'te 8 milyar pakete ulaştı
Ergüder, Türkiye'de sigara satışlarının son yıllarda yükseldiğini belirterek, 2012'de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının 2025'te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını aktardı.
Dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını belirten Ergüder, tütün kullanımının her yıl milyonlarca kişinin ölümüne neden olduğunu ifade etti.
Sigara paketlerine "sağlık vergisi" planı
Taslakta sigara paketlerine yönelik bir "sağlık vergisi" getirilmesinin de planlandığı belirtildi.
Ergüder, bu vergiden elde edilecek gelirin koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerine aktarılmasının öngörüldüğünü söyledi.
Türkiye'de tütünle mücadeleye yönelik yeni düzenlemelerle ilgili çalışmalar sürerken, teklifin TBMM'ye sunulmasının ardından maddelerin kesinleşmesi bekleniyor.
